Türkiye 1 Şubat’ta gümrük kontrollerini artırıyor!

ABD ve Çin arasında süren ticaret gerilimi, e-ticaret alanında küresel ölçekte yeni bir dönemi başlattı. Avrupa Birliği ve Türkiye, iç pazarı ve yerli üretimi korumak amacıyla sınır ötesi e-ticarete yönelik düzenlemeleri sıkılaştırdı. Alınan kararlar, e-ithalat uygulamalarında köklü bir değişime işaret ediyor.

ABD ve Çin eksenli küresel ticaret savaşları, kapsamını genişleterek e-ticaret alanına taşındı. Çin’in e-ticaretteki küresel ağırlığına karşı ABD’nin ardından Avrupa Birliği de gümrük mevzuatlarını sıkılaştırma kararı aldı. AB, bu çerçevede e-ticarette uygulanan muafiyetleri 1 Temmuz 2026 itibarıyla kaldırmaya hazırlanıyor. Türkiye ise Avrupa’nın bu adımı öncesinde harekete geçerek, 1 Şubat’tan itibaren e-ithalatta gümrüksüz işlemler için uygulanan 30 Euro sınırını kaldırdı.

Kovid-19 sonrası dönemde birçok ülkenin ticarette korumacı politikalara yönelmesi, yerli üretim, yatırım ve istihdamı önceleyen yeni bir süreci beraberinde getirdi. Bu yaklaşım, sınır ötesi e-ticarette de dengeleri değiştiren yeni bir dönemin kapısını araladı.

E-İTHALATTA KURALLAR DEĞİŞİYOR

ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin başta olmak üzere birçok ülkeye yönelik gümrük vergilerini artırdığı süreçte, diğer ülkeler de iç pazarlarını korumak amacıyla yeni düzenlemeleri devreye almaya başladı.

Avrupa Birliği ülkeleri, Çin merkezli çevrim içi platformlardan yapılan 150 Euro’nun altındaki alışverişlere uygulanan gümrük vergisi istisnasını 1 Temmuz 2026 itibarıyla kaldırmayı planlıyor. AB Konseyi, üye ülke maliye bakanlarının Aralık 2025’te Brüksel’de gerçekleştirdiği toplantının ardından yapılan açıklamada, gümrük muafiyet eşiğinin kaldırılması konusunda uzlaşı sağlandığını duyurdu. Açıklamada, "AB ülkeleri uzun vadeli bir önlem olarak değeri 150 Euro’nun altındaki malların gümrük vergisi ödenmeden AB'ye girmesine izin veren kuralı kaldırma konusunda anlaştılar" ifadesine yer verildi.

2024 yılında AB’ye 150 Euro’nun altındaki e-ticaret gönderilerinin yüzde 91’inin Çin’den yapıldığı belirtilirken, aynı yıl gümrük vergisi uygulanmadan Birlik ülkelerine yaklaşık 2 milyar paket giriş yaptığı kaydedildi. AB, bu düzenlemeyle üye ülkeler arasında ticareti artırmayı ve yerel üretimi desteklemeyi hedefliyor.

TÜRKİYE’DE DÜZENLEME 1 ŞUBAT’TA YÜRÜRLÜKTE

Türkiye, AB’nin yıl sonunda açıkladığı bu kararın ardından hızlı bir adım atarak, 6 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 10813 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 30 Euro’luk e-ithalat muafiyet eşiğini kaldırdı. Buna göre, 1 Şubat 2026’dan itibaren tüm siparişlerde “Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi” uygulamasına son verildi.

Düzenlemenin gerekçeleri arasında ürün güvenliği ve halk sağlığına yönelik riskler öne çıktı. Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan denetimlerde, sınır ötesi e-ticaret platformlarından temin edilen 182 ürünün incelendiği, bu ürünlerin yüzde 81’inde uygunsuzluk tespit edildiği bildirildi. Özellikle oyuncak, ayakkabı ve saraciye ürünlerinde toksik ve kanserojen maddelere rastlandığı vurgulandı.

İÇ PAZAR VE İSTİHDAM VURGUSU

Türkiye’de e-ithalatın yıllık hacminin 250 milyar TL’ye ulaştığı, yurtdışında yerleşik şirketler aracılığıyla Türkiye’ye günlük 120-150 bin paket giriş yaptığı ifade ediliyor. Küresel e-ticaret pazarında Çin’in belirleyici konumu dikkat çekerken, ülkenin dış ticaret fazlasının 2025 yılında 1,19 trilyon dolara ulaştığı belirtiliyor.

Çin kaynaklı e-ithalatın hızla artması, birçok ülkede yerli üretim, yatırım ve istihdam üzerinde baskı oluştururken, bu tablo karşısında ülkeler e-ticarette gümrüksüz alışveriş uygulamalarını sonlandırmaya yöneliyor. Kontrolsüz e-ithalatın, iç pazarda kalıcı kayıplara yol açtığı değerlendirmesi öne çıkıyor.

Cumhuriyet