Banka ATM'leri bir bir kaldırılıyor: Nakit para krizi

Almanya genelinde bankalar ve tasarruf kurumları, az kullanılan bankamatikleri kapatıyor. Artan maliyetler ve dijital ödemelere geçiş, milyonlarca kişinin nakit paraya erişimini zorlaştırıyor. Bu etkiler Türkiye’de de hissediliyor.

Almanya genelinde bankalar ve tasarruf kurumları, bankamatik (ATM) sayısını hızla azaltıyor. Bu durum, özellikle nakit para kullanmayı tercih eden milyonlarca kişi için ciddi bir sorun haline geldi. 

MALİYET VE GÜVENLİK BANKALARI ATM KAPATMAYA ZORLUYOR

Bankalar, az kullanılan ATM’lerin işletme ve bakım maliyetlerinin yüksek, getirilerinin ise düşük olduğunu savunuyor. Güvenlik önlemleri, cihaz bakımı ve kira bedelleri artınca, birçok banka özellikle nüfusu az bölgelerdeki ATM’leri kaldırma kararı alıyor.

Bu eğilim, sadece Almanya’yla sınırlı değil. Türkiye’de de son yıllarda benzer bir tablo gözleniyor. Verilere göre, Türkiye genelinde ATM sayısı 2022 sonundan itibaren azalmaya başladı. Bazı bankalar, az işlem yapılan kırsal veya küçük yerleşimlerdeki cihazlarını kaldırarak, müşterilerini dijital kanallara yönlendirmeye çalışıyor.

DİJİTAL ÖDEMELER YÜKSELİŞE GEÇTİ 

Almanya’da bankacılık sektörü, dijital bankacılığa ve temassız ödemelere geçişin hızlandığını savunuyor. Ancak ülkede halen yaklaşık 3 milyon kişinin internet bankacılığına erişimi yok. Bu grup, çoğunlukla yaşlı vatandaşlardan oluşuyor ve hala nakit para kullanmayı sürdürüyor.

Araştırmalara göre Almanya’da ödemelerin %40-50’si hala nakitle yapılıyor. Ancak ATM’lerin azalmasıyla bu oranın önümüzdeki yıllarda daha da düşmesi bekleniyor.

Türkiye’de ise tablo farklı değil. Kartlı ödemelerin payı hızla artarken, pandemi sonrası dijital cüzdan ve mobil bankacılık kullanım oranı rekor seviyelere çıktı. Buna karşın, özellikle doğu ve kırsal bölgelerde yaşayan yaşlı nüfus, hala nakit işlemlere bağımlı durumda.

UZMANLAR UYARDI, DİJİTALLEŞME EŞİTSİZLİK YARATABİLİR

Ekonomi uzmanları, tamamen dijital ödemeye geçişin sosyal ve ekonomik eşitsizlikleri artırabileceği uyarısında bulunuyor. İnternete erişimi olmayan ya da dijital araçları kullanmakta zorlanan kişilerin, finansal sistemin dışında kalma riski büyüyor.

Türkiye’de de dijital finansal okuryazarlığın düşük olduğu kesimlerde, bu dönüşümün sosyal sorunlar yaratabileceğine dikkat çekiliyor. Uzmanlara göre, hem Almanya hem de Türkiye, dijitalleşme ile erişilebilirlik arasında denge kurmak zorunda.

sözcü