İşte Ege\'nin İl İl Afet Tehlikesi

İZMİR - Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen "İllerin Afetselliği" araştırması, Ege Bölgesi'ndeki vatandaşların deprem başta olmak üzere birçok doğal afet tehlikesi ile birlikte yaşadığını ortaya çıkardı. 81 ilin afetselliğinin ölçüldüğü araştırmaya göre, Ege'de tarih boyunca kendini gösteren deprem, orman yangını, su baskını, heyelan ve çığ gibi afetler günümüzde de her an yaşanabilir. Uşak dışında tüm bölge illerinin 1. derece deprem kuşağında olduğu Ege'de, doğal afetler dışında orman yangınları da can ve mal kaybına yol açabilecek tehlikeler arasında gösteriliyor. Türkiye'de meydana gelen orman yangınlarının yüzde 90'ı Akdeniz ve Ege kıyı şeridinde görülüyor.

ÇIĞ DA GÖRÜLÜYOR
Ege'de en çok doğal afet İzmir sınırları içinde meydana geliyor. 2. derece deprem kuşağındaki Uşak ise, afet olaylarının türü ve yaşanma sıklığı açısından bölgenin en güvenli yerleşim yeri olarak dikkat çekiyor. Heyelan, su baskını, kaya düşmesi gibi doğal afetlerin sık görüldüğü bölgede, İzmir ve Denizli'de bunlara ek olarak çığ tehlikesi de tespit edildi.

EGE'DE RİSK TABLOSU

İZMİR:
- 1. derecede tehlikeli deprem kuşağında.
- Son 100 yılda 1909 Foça (5.8 ) 1928 Torbalı (6.5 ve 5.5) 1939 Dikili (6.6), 1949 Karaburun (6.6), 1953 Karaburun (5.1) 1969 Karaburun (5.6) 1972 ve 1977 İzmir (5.8-5.3) 1979 Karaburun (5.9), 2003 Urla (5.6), 2005 Urla (5.8) 2005 Seferihisar (5.9) depremleri yıkıcı hasarlara neden oldu.
- Büyük Menderes graben fayına bağlı Kiraz, Ödemiş, Tire ve Konak ilçesinde yoğun heyelan olayları gözleniyor.
- Bergama, Konak (Kadifekale) ilçelerinde kaya düşmesi olaylarına rastlanıyor.
- Bornova, Torbalı, Menemen, Çiğli ve Kiraz'da su baskınları yaşanıyor.
- Bozdağ Kayak Merkezi'nin bulunduğu bölge çok büyük çığlar üreten bir alanda yer alıyor.

DENİZLİ:
- Büyük Menderes Grabeni ve Gediz Grabeni'nin birleşim bölgesinde olduğu için 1. derecede tehlikeli deprem bölgesinde kabul ediliyor.
- Denizli civarını içine alan Büyük Menderes çöküntüsünde en büyük deprem 1899 yılında yaşanan 6.9'luk sarsıntı oldu. İlde 1900 yılında 5.9, 1907'de 5.1, 1926'da 6.0, 1976'da 5.0, 2000'de ise 5.2'lik depremler meydana geldi. 1933 Acıpayam (5.8), 1933 Çal (5.8) 1945 Buldan (6.8), 1963 Buldan (5.6), 1965 Honaz (5.6), 2000 Honaz (5.2) ,2003 Sarıgöl-Buldan (5.3, 5.3, 5.1 ve5.0), 2007 Çameli (5.0) depremleri il genelinde yıkıcı etki yarattı.
- Babadağ ve Buldan'da heyelanlar yaşanıyor.
- Buldan, Sarayköy ve Çivril'de kaya düşmesi riski yüksek
- Çivril ve Sarayköy ilçelerinde su baskınları görülüyor.
- İlin tek kayak merkezi olan Honaz Dağı Kayak Merkezine adını veren dağda, kayakçı kaynaklı çığların oluşma ihtimali var.

MANİSA:
-1. derecede tehlikeli deprem bölgesinde.
- Çok büyük deprem üretme potansiyeline sahip Gediz Grabeni içerisinde yer alan ilde 1919 Soma (6.9), 1965 Salihli (5.8), 1969 Demirci (6.1) 1969 Alaşehir (6.6.) ve 1970 Demirci (5.7) depremlerinde can ve mal kayıpları yaşandı.
- Gördes, Demirci, Selendi ve Alaşehir ilçelerinde yoğunluklu olarak heyelanlar gözleniyor.
- Demirci, Merkez ve Selendi ilçelerinde kaya düşmesi olayları yaşanıyor.
- Salihli, Akhisar, Ahmetli ve Alaşehir'de su baskınları meydana geliyor.

AYDIN:
- 1. derecede tehlikeli deprem kuşağında.
- Çok aktif olan Büyük Menderes Grabeni içinde kurulduğu için geçmişte birçok yıkıcı depremlere maruz kaldı. Son yüzyılda il genelinde meydana gelen en büyük deprem 1955 Söke (6.8) depremi oldu.
- İl merkezinin kuzeyindeki Büyük Menderes Grabeni üzerinde yer alan yerleşim birimlerinde faylara bağlı olarak heyelan olayları yaşanıyor.
- Karpuzlu ve Söke ilçelerinde bazı yerleşim birimlerinde kaya düşmesi riski var.
- Buharkent, Kuyucak, Germencik ve Nazilli'de su baskınları meydana geliyor.

MUĞLA:
- 1. derecede tehlikeli deprem bölgesinde.
- 1926 Rodos (7.4) 1933 Kos (6.5), 1941 Muğla (5.8) 1957 Fethiye (7.1) 1959 Köyceğiz (5.7) 1961 Marmaris (6.3) 1969 Fethiye (5.4) 2004 Gökova (5.1 ve 5.3) 2004 Ula (5.1) depremlerinden etkilendi.
- Fethiye'de heyelan olayları gözleniyor.
- Merkez ve Marmaris'te kaya düşmesi riski var.

BALIKESİR:
- 1. derecede tehlikeli deprem bölgesinde.
- 1901 Ayvalık (5.9), 1935 Marmara Adası (5.9), 1944, 1964 Manyas (7.0 ve 6.8) 1969 Gönen (5.7) 1999 Marmara Adası (5.0), 2006 Bandırma (5.2) depremlerinde yıkıcı hasarlar meydana geldi.
- İvrindi, Sındırgı ve Susurluk'ta heyelan olayları gözleniyor.
- İvrindi ve Dursunbey'de kaya düşmelerine rastlanıyor.
- Gömeç, Manyas, Sındırgı, İvrindi ve Susurluk'ta su baskını riski var.

ÇANAKKALE
- 1.derecede tehlikeli deprem bölgesinde.
- Marmara Denizi'nden Tekirdağ yönüne devam edip Saros Körfezi'ne doğru geçen Kuzey Anadolu Fay Sisteminin ana hattı bölge için tehlike oluşturuyor.
- 1912 Şarköy- Mürefte (7.2, 6.3,6.8) depremleri bu hatta oldu ve Çanakkale'de ağır hasar meydana getirdi. 1953 Yenice - Gönen (7.2) 1972 Ezine (5.0) 1975 Gelibolu (5.5) ve 1983 Biga (5.4) depremleri yıkıcı etki yarattı.
- Kaz dağlarının yamaçlarında yer alan Ayvacık ilçesinde kaya düşmesi yaşanabiliyor.

UŞAK:
- 2. derecede tehlikeli deprem bölgesinde. Ancak, Uşak Belediye Başkanı Ali Erdoğan, geçtiğimiz günlerde kentteki 60 bin binanın yarısının depreme dayanıksız olduğunu açıkladı.
- Gediz-Emet yöresi diri fayları ile Simav fay zonu bölgede deprem üretebilecek ana yapılar. 1944 Şaphane (6.2) ve 1970 Gediz ( 7.2) depremleri Uşak'ta da hasara neden oldu.
- Banaz'da seyrek de olsa heyelan ve kaya düşmesi olayları gözleniyor.

EN TEHLİKELİ İLLER
- Türkiye'de afetzede sayısı açısından afete en fazla maruz kalan iller, Kocaeli, Erzurum, Bingöl, Sakarya, Düzce, Van, Yalova, Muş, Adana ve Diyarbakır olarak tespit edildi.
- Afetlerden en az etkilenen illerin başında Kırklareli geliyor. Onu Edirne, Kilis ve Tekirdağ izliyor.
- 81 ilin tamamında heyelan olayları meydana geliyor. Heyelan en çok Doğu Karadeniz Bölgesi'nde görülüyor. Kırklareli, Mardin ve Şanlıurfa ise en az heyelan yaşanan iller.
- Kırklareli hariç tüm illerde su baskınları yaşanıyor. Su baskını, en fazla Erzurum, Sivas, Kahramanmaraş, Kayseri ve Adana`da gerçekleşiyor.
- 79 ilde kaya düşmesi görülüyor. En fazla kaya düşmesi Kayseri'de yaşanıyor. Onu, Erzurum, Nevşehir, Adıyaman ve Sivas izliyor.
- Bitlis, en fazla çığ olayı gözlenen il. Onu, Bingöl, Tunceli, Malatya ve Erzincan takip ediyor.

Deprem kuşakları dereceleri

1. Dereceden Deprem Kuşağı : Tektonik çukurluklar ve aktif kırık hatları yakınındaki alanlardır. Burada meydana gelen depremler büyük ölçüde can ve mal kaybına neden olur.
2. Dereceden Deprem Kuşağı : Depremlerin birinci derece deprem kuşağındakine oranla daha az zarar verdiği alanlardır.
3. Dereceden Deprem Kuşağı : Sarsıntıların az zararla geçtiği alanlardır.
4. Dereceden Deprem Kuşağı : Sarsıntıların çok az zararla ya da zararsız geçtiği alanlardır.
5. Dereceden Deprem Kuşağı : Sarsıntıların çok az olduğu ya da hiç hissedilmediği alanlardır.

Gediz'de 800 kişi öldü

28 Mart 1970'de saat 23.00 civarında Gediz'de meydana gelen ve 6 saniye süren 7.6 büyüklüğündeki depremde 3500 ev tamamen yıkıldı, 7 bin ev ağır, 10 bin 600 ev de orta derecede hasar gördü. 33 bin ailenin 80 bin ferdinin barınaksız kaldığı depremde 800 kişi can verdi, 520 kişi de yaralandı. Depremden sonra yıkılan ve tamamen harabeye dönüşen şehir Uşak yolu yönünde 7 kilometre ileride yeniden kuruldu ve depremde yıkılan şehre "Eski Gediz" adı verildi.