ABD-İran anlaşmasının taslağı ortaya çıktı: Ayrıntılar neler?

Pakistan arabuluculuğunda yürütülen temaslar sürerken, ABD ile İran arasında üzerinde çalışıldığı öne sürülen olası anlaşma taslağının detayları ortaya çıktı.

El Arabiya'da yer alan habere göre, dokuz maddelik taslakta ateşkes, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliği, yaptırımların kademeli kaldırılması ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum sorunu gibi kritik başlıkların yer aldığı belirtildi.

ABD ile İran arasında yürütülen dolaylı müzakerelerde yeni bir aşamaya geçildiği öne sürülürken, tarafların onaylaması halinde devreye girecek olası anlaşma taslağının detayları da ortaya çıktı.

El Arabiya’ya konuşan kaynaklara göre, taslak metin toplam dokuz maddeden oluşuyor ve ilk aşamada “derhal, kapsamlı ve koşulsuz ateşkes” ilan edilmesini öngörüyor.

Taslakta ayrıca tarafların askeri, sivil ve ekonomik altyapıları hedef almama taahhüdü verdiği; askeri operasyonlarla birlikte medya savaşının da durdurulmasının planlandığı belirtildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI

Taslak metinde, Körfez, Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi’nde seyrüsefer özgürlüğünün garanti altına alınması dikkat çeken maddeler arasında yer aldı.

Bunun yanında tarafların birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermesi, içişlerine müdahale edilmemesi ve olası krizleri çözmek için ortak bir izleme ve uyuşmazlık mekanizması kurulması da öngörülüyor.

Kaynaklara göre anlaşma taslağı, tarafların çözülmemiş başlıklar konusunda yedi gün içinde resmî müzakerelere başlamasını da içeriyor.

YAPTIRIMLAR KADEMELİ KALDIRILACAK

Taslağın en kritik maddelerinden biri ise ABD yaptırımlarıyla ilgili oldu.

Buna göre Washington yönetiminin, İran’ın anlaşma şartlarına uyması karşılığında yaptırımları aşamalı biçimde kaldırması planlanıyor.

Metinde ayrıca tarafların Birleşmiş Milletler Şartı'na ve uluslararası hukuka bağlılıklarını yeniden teyit edeceği belirtildi.

Taslağın, iki tarafın resmi açıklamasıyla birlikte yürürlüğe girmesi bekleniyor.

ASIL KRİZ...

Pakistanlı bir kaynak ise yürütülen temaslar için “temkinli iyimserlik” ifadesini kullandı.

Kaynağa göre Washington ile Tahran arasındaki temel anlaşmazlık noktaları hâlâ korunuyor ve özellikle yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum konusu müzakerelerin en kritik başlığını oluşturuyor.

Aynı kaynak, Hürmüz Boğazı ve uranyum dosyalarında taraflar arasındaki farkların azaltılması için yoğun diplomatik temasların sürdüğünü söyledi.

Pakistan’ın ise olası anlaşmanın ilerlemesi için Çin’in desteğine büyük önem verdiği aktarıldı.

İRAN YENİ TEKLİF SUNMUŞTU

İran’ın bu hafta ABD’ye yeni bir öneri sunduğu, ancak kamuoyuna yansıyan maddelerin daha önce ABD Başkanı Donald Trump tarafından reddedilen taleplerle büyük ölçüde benzer olduğu belirtildi.

Bu talepler arasında:

• Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol,
• Savaş tazminatı,
• Tüm Amerikan yaptırımlarının kaldırılması,
• Yurtdışındaki dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması

gibi başlıkların bulunduğu ifade edildi.

Pakistanlı arabulucuların kısa süre önce ABD’nin yanıtını Tahran’a ilettiği, İran yönetiminin ise bu yanıtı incelemeye devam ettiği bildirildi.

Pakistan İçişleri Bakanı Mohsin Nakvi’nin de iki gündür Tahran’da bulunduğu ve bugün İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ikinci kez görüştüğü aktarıldı.

cumhuriyet