Yukarı
436260

Beyninizin iyi çalışıp çalışmadığını nasıl anlarsınız?

08 Kasım 2025 09:37

Beynimiz de tıpkı kalbimiz, kaslarımız ve cildimiz gibi zamanla yaşlanır. Tabii yaşlanma hızı herkeste farklıdır Bunu anlamak için bazı sinyalleri dikkate almak gerekir.

Yaş ilerledikçe diğer organlar gibi beynimiz de yıpranır. Stres, uykusuzluk, beslenme, vücudumuzdaki toksin birikimi ve hareketsizlik gibi etkenler de bu süreci hızlandırabilir. Peki beynimizin iyi çalışıp, çalışmadığını nasıl anlayabiliriz?

Bunun için nörologlar ayrıntılı beyin haritalamaları yapıyor ve size net yanıtlar verebiliyor.

‘’Ancak pratik olarak kendiniz de bunu test edip öğrenebilirsiniz’’ diyen Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz, yürüyüş hızımızdan koku hissimize kadar birçok sinyalin beyin gücümüz hakkında bize bazı ipuçları verebileceğini belirtti…

Prof. Dr. Uludüz, bu sinyalleri ise şöyle sıraladı:

1 - Beyin damar sağlığının aynası: Yürüyüş hızı

Yürüyüş hızı, beyninizin ne kadar iyi çalıştığını gösteren en güvenilir biyo-belirteçlerden biridir. 4 metrelik kısa bir mesafeyi ne kadar sürede yürüdüğünüzü ölçün. Eğer bu mesafeyi 4–5 saniyede tamamlıyorsanız, damarlarınız elastik, beyin oksijenlenmeniz mükemmel demektir.

Ancak 6 saniyenin üzerindeyseniz, damar sertliği ve beyin yaşlanması hızlanıyor olabilir. Bilimsel araştırmalar, yavaş yürüyen kişilerin bilişsel gerileme ve demans riskinin yaklaşık yüzde 30 daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur.

2 - Beyin ve kas uyumu: 30 saniyelik otur-kalk testi

Bir sandalyeye oturun, kollarınızı göğsünüzde birleştirin ve 30 saniye boyunca kollarınızı kullanmadan kaç kez kalkıp oturabildiğinizi sayın. Bu test beyninizin kaslarınızla kurduğu iletişimi, yani motor planlama yeteneğini ölçer. 14 ve üzeri tekrar sayısı, beyninizin ve kas sisteminizin mükemmel uyum içinde olduğunu gösterir. 10–13 arası normaldir, ancak 9’un altı yavaşlama sinyalidir. Araştırmalar, bu testte düşük performans gösteren kişilerin ilerleyen yıllarda kas gücü ve bilişsel performansta belirgin düşüş yaşadığını bildiriyor.

3 - Beyinciğin yaşı: Denge testi

Tek ayağınızın üzerinde durmayı deneyin. Eğer 10 saniye boyunca düşmeden durabiliyorsanız, beyincik ve denge sisteminiz güçlü çalışıyor demektir.

5 saniyenin altına düştüğünüzde, yaşa bağlı denge bozulmaları ve sinirsel koordinasyon zayıflamaları başlamış olabilir.

Denge, yalnızca kas gücüyle değil; beynin küçük ama hayati bölgesi olan beyinciğin sağlığıyla ilgilidir. Denge bozukluğu erken dönemde fark edilirse, düzenli egzersizlerle beyindeki koordinasyon ağları yeniden güçlendirilebilir.

4 - Sinir iletimin ritmi: Parmak vurma hızı

Elinizin avuç içine diğer elinizle bir ters bir düz vurun ya da bir elinizin başparmağını diğer parmaklarınızla birleştirin. Bu basit testler, beyninizdeki motor yolların ve bazal ganglionların ileti hızını yansıtır. Genç ve sağlıklı bir beyinde bu hız oldukça yüksektir.

Parmak hareketlerinin yavaşlaması, nöronlar arası iletişimin azaldığına, bazen de Parkinson hastalığı veya bilişsel yavaşlamanın ilk işaretlerine işaret edebilir.

5 - Sessiz bir uyarı sinyali: Koku testi

Koku duyusu, beynin hafıza merkezleriyle (özellikle hipokampus) doğrudan bağlantılıdır. Bu nedenle kahve, limon, sabun, nane veya tarçın gibi keskin kokuları ayırt edememek, beyin yaşlanmasının erken belirtisi olabilir. Araştırmalar, koku tanıma yeteneği zayıf olanlarda 5 yıl içinde demans gelişme riskinin yaklaşık iki kat arttığını gösteriyor. Bu nedenle burnunuz aslında beyninizin sessiz bir yardım çağrısı olabilir.

6 - Düşünme hızının  ölçüsü: Reaksiyon süresi

Bir cetvel alın ve dik tutun. Parmaklarınızı altına yerleştirin, bir arkadaşınız bırak dediğinde cetveli yakalayın. Eğer cetveli 15 cm’den daha kısa bir mesafede yakalayabiliyorsanız, beyninizin işlemleme hızı mükemmel düzeydedir. 20 cm ve üzeri mesafede yakalıyorsanız reflekslerinizde yavaşlama olabilir. Bu test, beynin ön lobundaki karar alma ve planlama merkezinin ne kadar hızlı çalıştığını gösterir.

7 - Beynin kendini yenilemesi: Zihin esnekliği

Bir dakika içinde “b” harfiyle başlayan kaç kelime söyleyebilirsiniz? Bu basit oyun aslında profesyonel nöropsikolojik testlerde sözel akıcılık testi olarak kullanılır. 10 ve üzeri kelime söyleyebiliyorsanız, bilişsel esnekliğiniz harika demektir. 7–9 arası normal kabul edilirken, 6 ve altı zihinsel erişim hızınızın yavaşladığını gösterebilir. Bu egzersiz, beynin yeni bağlantılar kurma (nöroplastisite) yeteneğini canlı tutar ve düzenli yapılırsa kelime bulma hızını bile artırabilir.

sözcü



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Düzenli kitap okumak Alzheimer riskini yüzde 33 azaltıyor

İngiltere’deki Cambridge Üniversitesi öncülüğünde yürütülen kapsamlı bir araştırma, düzenli kitap okumanın zihinsel sağlığı koruyarak demans ve Alzheimer riskini yaklaşık üçte bir oranınd...

Kadınlar neden erkeklerden daha fazla migren atağı geçiriyor?

Dünya genelinde 1 milyardan fazla insanı etkileyen migren, kadınlarda erkeklere kıyasla üç kat daha fazla görülüyor. Uzmanlar, hormonal dalgalanmaların yanı sıra stres, uyku düzensizlikle...


Uzmanından ailelere 'uyku düzeni' uyarısı

Tatil döneminde geç saatlerde yatmaya alışan çocukların uyku düzeninin okul başlamadan bir anda değiştirilmemesi gerektiğini belirten Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi A...

Araştırma: Kahvaltı saati yaşam süresini etkiliyor

ABD'de 31 binden fazla yetişkinin verileriyle yapılan kapsamlı bir araştırma, ilk ile son öğün saatlerinin yaşam süresi ve kalp damar sağlığı ile doğrudan bağlantılı olabileceğini ortaya ...


'Mucizevi bir besin ve karışım yok'

Doç. Dr. Çağlar Özmen, halk arasında kalp damarlarını açtığı ve tansiyon ile kolesterolü düşürdüğüne inanılan sirke, sarımsak özü, limonlu su ve çörek otu gibi besinlerin ilaç yerine kull...

'Rafine karbonhidrat ve şeker tüketimine' dikkat!

Rafine karbonhidrat ve şeker tüketiminin cilt sağlığı üzerinde etkili olabileceğine dikkat çeken Dermatoloji Uzmanı Dr. Esra Deniz Göde, “Rafine karbonhidratların aşırı tüketimi kan şeker...


Aralıklı orucun faydaları abartılıyor mu?

Popülaritesi hızla artan aralıklı orucun sağlık üzerindeki etkilerine dair yapılan araştırmalar, insanlardan alınan veriler ile hayvan deneyleri arasında ciddi çelişkiler olduğunu ortaya ...

Karıncaların küçük beyinlerinin büyük sırrı

İnsanlar uzun uzun düşünebilme yeteneğine sahip olsa da bu her zaman doğru kararlar almamızı sağlamıyor. Karıncalar ise küçücük beyinlerime rağmen karmaşık sorunları çözerek son derece et...


'Biraz daha büyüsün' demeyin

Fizyoterapist Canan Darıcı Mehlepçi, çocukların gelişim hızlarının farklı olabileceğini ancak hareket, denge, oyun ve günlük yaşam becerilerindeki belirgin farklılıkların göz ardı edilmem...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Uyuşturucu operasyonunda serbest bırakılan Melis İşiten'den açıklama

Ünlülere uyuşturucu soruşturması kapsamında dün gözaltına alınan ve ardından serbest bırakılan Melis İşiten açıklama yaptı. Adli Tıp’ta verdiği testten sonra serbest kaldığının altını çiz...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Düzenli kitap okumak Alzheimer riskini yüzde 33 azaltıyor

İngiltere’deki Cambridge Üniversitesi öncülüğünde yürütülen kapsamlı bir araştırma, düzenli kitap okumanın zihinsel sağlığı koruyarak demans ve Alzheimer riskini yaklaşık üçte bir oranında azalttığını ortaya koydu. On binlerce kişinin verilerinin incelendiği çalışmada, kurgusal bir metne ayrılan beş dakikalık sürenin bile stres seviyesini yüzde 20 düşürdüğü saptandı.

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR