ABD’den İran için 'iki hafta' iddiası: Ticaret yapacak hiçbir şeyi kalmayacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’ın Çin’e gönderilmek üzere denizde bulunan yaklaşık 15 milyon varil petrolünün kaldığını öne sürerek, Tahran’ın yaklaşık iki hafta içinde “ticaret yapacak hiçbir şeyi kalmayacağını” savundu. Bessent, Washington’un ekonomik yaptırımları ve deniz ablukasının İran üzerindeki baskıyı artırdığını ileri sürerken, İran ile ABD arasındaki dolaylı müzakereler de sürüyor.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran ekonomisinin Amerikan yaptırımları ve deniz ablukası nedeniyle giderek daha fazla baskı altında kaldığını savundu.

Fox News’e konuşan Bessent, İran’ın halen sevkiyat halinde yaklaşık 15 milyon varil petrolünün bulunduğunu ileri sürdü.

Bessent, bu petrolün büyük bölümünün Çin’e teslim edilmesinin ardından İran’ın dış ticaret kapasitesinin ciddi biçimde daralacağını öne sürerek, bunun yaklaşık iki hafta içinde gerçekleşebileceğini söyledi.

Bessent, İran’ın ekonomik baskı nedeniyle yeniden anlaşma arayışına girdiğini savundu.

ABD Hazine Bakanı, Washington’un geçen ay başlattığı “Operation Economic Outcast” adlı ekonomik baskı kampanyasının İran’ın finans, petrol, taşımacılık ve dış ticaret bağlantılarını hedef aldığını belirtti.

ABD Hazine Bakanlığı, 24 Ağustos’ta duyurduğu operasyonun amacını İran’ın küresel ekonomik bağlantılarını mümkün olduğunca kesmek olarak açıklamıştı.

Reuters’ın ağustos ayında yayımladığı verilere göre de ABD’nin uyguladığı abluka sonrasında Çinli alıcılara sunulan İran petrolü miktarında belirgin düşüş yaşandı ve İran petrolünün satış fiyatlarında artış görüldü.

TRUMP İRAN’IN SON TEKLİFİNİ REDDETTİ

Bessent’in açıklamaları, Washington ile Tahran arasındaki dolaylı diplomasi trafiğinin devam ettiği bir dönemde geldi.

İran, ABD’nin deniz ablukasını kaldırması, petrol satışlarına yönelik yaptırımları gevşetmesi ve bölgesel ateşkesin yeniden yürürlüğe girmesi halinde Hürmüz Boğazı’nı bir hafta içinde yeniden açmayı ve nükleer müzakerelere dönmeyi teklif etti.

ABD Başkanı Donald Trump ise 26 Eylül’de İran’ın son teklifini kabul etmediğini açıkladı.

Buna karşın Trump, bir gün sonra yaptığı açıklamada İran ile yeni görüşmelerin bu hafta devam etmesini beklediğini söyledi.

Bessent, Hürmüz Boğazı’nın fiilen açık olduğunu savunarak boğazdan günlük 15 ila 22 milyon varil petrol geçtiğini ileri sürdü.

ABD yönetimi, Amerikan güçlerinin ticari gemilerin boğazdan geçişine eşlik ettiğini ve petrol akışının savaş öncesi seviyelere yaklaştığını öne sürüyor.

Ancak bağımsız gemi takip verileri Washington’un verdiği rakamlarla tam olarak örtüşmüyor.

Reuters’ın 21 Eylül tarihli haberinde Vortexa verilerine dayanılarak, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol miktarının eylül ayında ortalama yaklaşık 2,9 milyon varil/gün seviyesinde olduğu bildirildi. Bu nedenle ABD yönetiminin 15-22 milyon varillik günlük geçiş iddiası bağımsız kaynaklar tarafından henüz doğrulanmış değil.

İRAN PETROLÜNDE ÇİN KRİTİK KONUMDA

İran’ın yaptırımlar altındaki petrol ihracatının en önemli alıcısı uzun süredir Çin.

ABD yönetimi bu nedenle yalnızca İranlı şirketleri değil, İran petrolünün taşınması, finansmanı ve satın alınmasına aracılık eden üçüncü ülkelerdeki şirket ve finans kuruluşlarını da yaptırım tehdidiyle karşı karşıya bırakıyor.

Bessent, bu politikanın amacının Tahran’ın gelecekte varılabilecek bir anlaşmaya uymasını sağlamak olduğunu savundu.

İran yönetimi ise Washington’un yaptırımlarını ve deniz ablukasını yasa dışı ekonomik baskı olarak nitelendiriyor ve yaptırımların kaldırılmasını olası bir anlaşmanın temel koşullarından biri olarak öne çıkarıyor.