ABD’de İsrail’in nükleer programı tartışması: 50 yıllık tabu yıkılıyor mu?

ABD’de bir grup Demokrat vekil, Donald Trump yönetimine İsrail’in uzun süredir gizli tuttuğu nükleer silah programının resmen kabul edilmesi çağrısında bulundu. Talep, Washington’ın onlarca yıllık “stratejik sessizlik” politikasını tartışmaya açtı.

ABD’li bir grup Demokrat milletvekili, Washington’ın onyıllardır sürdürdüğü dış politika tabusunu yıkarak Trump yönetimine tarihi bir çağrıda bulundu: "İsrail’in nükleer silah programını resmen tanıyın."

Teksas Milletvekili Joaquin Castro liderliğindeki 24’ten fazla Kongre üyesi, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya gönderdikleri mektupta, bölgedeki İran savaşı ve askeri tırmanış riski göz önüne alındığında, İsrail'in nükleer kapasitesi üzerindeki sessizliğin artık "savunulamaz" olduğunu belirtti.

50 YILLIK TABU YIKILIYOR MU?

İsrail, 1950’lerin sonundan itibaren gizlice inşa ettiği nükleer silah programını hiçbir zaman resmen doğrulamadı veya yalanlamadı.

Bu "nükleer belirsizlik" politikası, 1969 yılında dönemin ABD Başkanı Richard Nixon ve İsrail Başbakanı Golda Meir arasında yapılan gayriresmi bir anlaşmayla Washington tarafından da koruma altına alınmıştı.

Washington Post'un haberine göre bu mektup, yarım asırdan fazla süren iki partili bir normdan radikal bir kopuşu temsil ediyor.

Milletvekilleri, ABD'nin bir yandan İran, Suudi Arabistan ve BAE'nin nükleer programlarını sınırlandırmaya çalışırken, diğer yandan komşuları İsrail'in nükleer silahlarını görmezden gelmesinin ABD'nin küresel inandırıcılığına zarar verdiğini savunuyor. Mektupta şu ifadelere yer verildi:

"Bölgedeki çatışmanın merkezindeki bir tarafın nükleer kapasitesi hakkında resmi sessizliğimizi korurken, Orta Doğu için tutarlı bir nükleer silahsızlanma politikası geliştiremeyiz."

İlginç bir detay olarak, mektuptaki endişelerin Trump yönetimi içindeki bazı yetkililer tarafından da paylaşıldığı iddia ediliyor. Gizli tutulan istihbarat değerlendirmelerine göre, İsrail'in nükleer silah kullanma "kırmızı çizgilerinin" Washington tarafından sanılandan daha düşük olabileceği konuşuluyor.

Özellikle İsrail’in hava savunma sistemlerinin yoğun füze saldırıları altında çökmesi senaryosunda, nükleer bir yanıt verilip verilmeyeceği Washington kulislerinde "sıkça" tartışılan bir konu haline gelmiş durumda.

DEMOKRATLARDA İSRAİL DÖNÜŞÜMÜ

Bu hamle, Demokrat Parti içinde İsrail’e yönelik artan hayal kırıklığının en somut göstergesi olarak yorumlanıyor.

Gazze, Batı Şeria ve Lübnan’daki sivil ölümleri ile İsrail'in Washington'daki yoğun lobi faaliyetleri, parti tabanında ve Kongre’de ciddi bir tutum değişikliğine yol açıyor.

Son anketler, Demokratların yüzde 80’inin İsrail’e olumsuz baktığını gösteriyor.

Mektupta yanıtı beklenen kritik sorular:

• İsrail’in nükleer zenginleştirme kapasitesi ne düzeyde?
• Fizyon malzemeleri nerede üretiliyor?
• İsrail, nükleer silah kullanımına dair "kırmızı çizgilerini" ABD’ye bildirdi mi?

cumhuriyet