Yukarı
44

Türkan Başyiğit

Kİtapsaraylar. İzmir Milli kütüphane..

26 Kasım, 2018

   “Eğer zamanda geriye gidebilseydik, ilk geleceğim yer burası olurdu” diyor Carl Sagan, İskenderiye Kütüphanesi için. Zamanı geriye alıp bu yıkıma engel olma şansımız olsaydı keşke. Geçmişten geriye savaşlardan çok konuşulan bu kütüphanedir. İskenderiye Kütüphanesi 300 yıl boyunca dünyanın en büyük arşivi oldu. Saraya yakın kurulan bu kütüphanenin her türlü bitkinin bulunduğu bir botanik bahçesi dışında insan vücudunun anlatıldığı bir bölümüde bulunuyordu. Bilimin temellerini oluşturan bir çok bilim adamı bu kütüphanenin ve bilginin eseri olmuştu.

   Düşünme hakkınızı saklı tutun, yanlış düşünmek bile hiç düşünmemekten iyidir” demiş tarihte bilinen ilk kadın matematikçi Hypetia..Diğer yanda Öklid ve Arşimed...Yüzlerce sene öncesine, girişinde “bilim bizi tanrıların gazabından kurtarır” yazıyordu bu kütüphanenin.. ama cehaletin gazabından kurtulamadı ve yakıldı..Sonraki yüzyıllarda da savaşlarda yakılan hep kütüphaneler oldu. 

   Aydınlanmanın temeli aklın özgürleşmesinden geçer. Aklı besleyen ise bilgidir. Bilginin üretildiği ve korunduğu yerler ise hiç kuşkusuz kütüphanelerdir.

   Avrupa karanlık çağdan bilgiyle bilimle yeniden kavuşunca kurtulmuştur. Bugünde dünyayı yönetenler bilgiyi üretelçön ve bilime önem veren toplumlardır.

   Triniti üniversitesi kütüphanesi İralnda’da 800 yıllık geçmişi olan ve yazma eserleri olan ve her yıl 500 bin kişinin ziyaret ettiği bir bilgi hazinesi. Clementinum çek Cumhuriyeti’nin en çok turist çeken yerrlerinden biri olma özelliğine de sahip..Bibliotheque Sainte-Genevie Fransa’nın 1850 lerde tamamlanan ve çelik malzemenin bolca kullanıldığı bugün ziyaretçilerini kitaplar kadar büyüleyen yapısı ziyaretçileri hayran bırakıyor.

   Dünyada gelişmiş uygar ülkeler kütüphaneleriyle varoluyor. Kütüphanelerinin mimarisinden içindeki zengin bilgi birikimi ile dünyanın pek çok yerinden insanları çekiyor.

   Türkiye’de kitap kütüphane kültürü denilince akla ilk gelenlerden bir tanesi İzmir Konak’ta bulunan Milli Kütüphanedir. Türkiye’nin ismimde ilk MİLLİ olan kütüphanesi olma özelliğine sahiptir. 23 Nisan 1912 tarihinde daha sonra Milli Kütüphane Cemiyetine dönüşecek bir grup aydın tarafından Salepçioğlu’nda kuruldu. 1926 yılında açılan Elhamra Sinemasının geliri ile bina yapılarak kütüphane bu binaya taşındı. 

   Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal, İzmir Milli Kütüphanesi’ni 1931 ve 3 Şubat 1933’te henüz inşaat halinde iken ziyaret etti.Üçüncü kez İran Şahı Rıza Pehlevi ile birlikte 23 Haziran 1934 tarihinde gerçekleştirdi ve kütüphanenin tamamlanmış halini Şah’a da gösterdi. Atatürk İran Şahı’nın ziyareti sırasında onun onuruna gösterilecek olan ilk Türk Operası Özsoy’un beztelenmesindede öncülük etmişti. Atatürk kültür devriminin toplumun dönüşümünde etkisi olacağının bilincindeydi. Hayatı boyunca hep okudu. Ve yazdı.. Sadece kendisi değil toplumunda okuması için bir dizi devrim kanunu çıkartmıştı. Harf devrimi, Millet Mektepleri ile okur yazar oranını arttıtırken 1932de kurulan Halkevleri’nin kütüphane ve yayın kollarına büyük önem verdi. 1930 ların Türkiyesinde Kitap Saray lar kuruluyordu ülkenin dört ir yanında...Ve aydınlanmanın ışığı en uzak köşelere ulaştırılıyordu.

   Devletin dışında bir sivil toplum örgütü tarafından kurulan ve Milli Kütüphane Vakfı tarafından yönetilen kütüphane mimarisi ve içindeki  çok kıymetli yazma eserler ile sadece Türkiye değil dünyadaki özel kütüphanelerden birisidir. Türkiye’deki 7 derleme kütüphaneden biri olduğu için ülkemizde yayınlanan tüm kitapların arşivlendiği müthiş bir hazinedir. İzmir’lilerin ise özellikle orta yaşlar ve üzeri İzmirli’lerin lise anıları içinde hazırladıkları dönem ödevlerindeki anılarında özel bir yere sahiptir. İzmirdeki araştırmacıların ikinci evidir. Perşembe konferanslarının müdavimleri İzmir milli kütüphanenin büyülü atmosferinde tarihte yolculuğa çıkar. Vakıf üyeleri ve çalışanlarının güler yüzü ise belki de İzmir’in güler yüzlülüğünün insanlardaki yansımasıdır.

   Türkiye’de okuma alışkanlığının azaldığı kütüphanelerin kapagıldığı kitapların yasaklandığı dönemleri olmuştur. Mili Kütüphanenin de kend

   Ne özgü pek çok sorunu bulunmaktadır. Paha biçilmez yazmaların, kitapların dergilerin korunması her gün gelen kitaplari,in depolar ve pek çok konu çözüm beklemektedir. vakıf Kütüphanesi olduğu için bugün hala yaşamaktadır. Çünkü 1949 yılında kurulan ve bünyesinde 3 milyon ezeri barındıranAnkara Milli Kütüphane kapatıldı ve lağv edildi. 

   İzmir’li yerel yöneticileri yeni dönemde bir görev beklemektedir. İzmir Milli Kütüphane Vakfı’na destek olmak ve kütüphanenin yer sorununu çözmek.İzmir’li olmak sadece Kordon’da gezmek, çiğdem çitlemek değildir. izmir’in özgür ruhlu kadınları sadece imbat kokusunda yoğrularak kimliklerini bulmazlar. Hepsinin eski Elhamra sineması olan bugünkü devlet opera binasında izledikleri oyunlar, Milli Kütüphanenin yükxek tavanından sarkan avizesinin altında geçirdikleri zamanları vardır. İzmir’in geçmişten gelen Milli değerlerini geleceğe taşımak tüm İzmirlilerin görevidir.



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Büşra Pekin evleniyor

Adını Çok Güzel Hareketler'in ilk bölümlerinde duyurmayı başardıktan sonra çeşitli projelerde yer alarak yıldızını parlatan Büşra Pekin, uzun süredir birlikte olduğu Ersay Üner ile evleni...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Halsizlikle başa çıkmanın yolları

​Özellikle genç yaştaki insanlarda sık sık görülen halsizlik dikkate alınmayan bir hastalıktır. Ancak uzmanlar halsizliğe ciddi hastalıkların neden olabileceğini söyledi. Peki halsizlik neden olur ve belirtileri nelerdir? Halsizliğe iyi gelen besinler nelerdir?

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR