Yukarı
310173

‘Şiire kasket giydiren şair’

16 Ocak 2021 09:09

1950 yılında genç yaşta hayatını kaybeden Orhan Veli’nin şiirleri birçok yayınevi tarafından yeniden kitaplaşıyor. Remzi Kitabevi, kitaplarındaki şiirleri ve daha sonra yazdıklarını derledi. Derlemeyi Öner Ciravoğlu gerçekleştirdi.

Tamay Aydil

Orhan Veli Kanık, “1940 Kuşağı” olarak adlandırılan şairler topluluğunun başında gelen bir isimdir. Bir de 1940 toplumcu kuşağı var. Onlar, 1940'lı yıllarda çok siyasal baskı gördüler, çok acılar çektiler, sürgünlere gönderildiler. Rıfat Ilgaz, Ömer Faruk Toprak, A. Kadir, Hasan izzettin Dinamo bunların başında geliyor. Şiir anlayışları Nazım Hikmet'in başlattığı toplumcu gerçekçiliğin izinde olmuştur. Orhan Veli Kanık'ın yaşamı yoksunluklar içinde geçti. Ankara'da Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olarak tercüme bürosundaki görevinden ayrılmak zorunda kaldı, ufak memuriyetlerde bulundu. Bu arada “Yaprak” adlı iki sayfalık bir dergi çıkarmaya başladı.

ESPRİLİ BİR DİL
Orhan Veli Kanık'ın şiir anlayışı ise daha çok esprili bir dille yazılmış insancıl şiirler olarak tanımlanabilir. Şiirlere yaşama sevinci egemendir. Ayrıca imgelere, benzetmelere kapalı bir şiirdir. Bu konudaki görüşlerini “Garip” adlı kitabının önsözünde açıklamıştır. Orhan Veli şiirde “şairane”liğe karşı çıkarken, kimi şairlerin “manzumecilik”e düştüğünü vurgulamış ve eleştirmiştir. Cemal Süreya'nın deyimiyle “şiire kasket giydiren” ilk şairimizdir. Onun şiirlerine gündelik hayatın kokusu sinmiştir. “Yazık oldu Süleyman Efendiye” dizesiyle geniş okur kesimlerine seslenmiş, “rakı şişesine balık olsam” dizesiyle ise Ahmet Haşim'im meşhur “göllerde bu dem kamış olsam” dizesini iğnelemekten geri kalmamıştır. Şiire “nasır” sözcüğünü almaktan çekinmeyerek bunu halka yaklaşmak olarak değerlendirmiştir.
Orhan Veli Kanık'ın ilk şiirleri 1930'ların sonuna doğru Yaşar Nabi Nayır yönetimindeki Varlık Dergisi'nde çıkmaya başladı. Dergi aynı sayfalarda Melih Cevdet Anday ve Oktay Rifat'ın da şiirlerine yer veriyordu. Bu şiirlerde ince alay, çocuksu bir naiflik göze çarpar.

ÖLÜMSÜZ DİZELER
Orhan Veli bu tarz şiirlerini hep sürdürdü. Ancak Melih Cevdet Anday ve Oktay Rifat şiir anlayışlarını daha yenilikçi bir yöne doğru geliştirdiler. Örneğin Melih Cevdet Anday ömrünü son yıllarında “Yağmurun Altında” adlı uzun bir şiirle Türk edebiyatına ölümsüz dizeler kazandırdı. Oktay Rifat da insancıl, toplumcu çizgisini yitirmeden güzel yapıtlara (örneğin “Telefon” şiiri) imza attı. Genç yaşta hayata veda eden Orhan Veli ise İstanbul'dan kalabalıkların içinden bize ilginç yaşam kesitleri sundu. “Kapalı Çarşı”, “İstanbul'u Dinliyorum” bunların en çarpıcı örnekleridir.

HALKLA BÜTÜNLEŞTİ
Remzi Kitabevi'nin yayınladığı bu basımda şairin çıkardığı Garip, Vazgeçemediğim, Destan Gibi, Yenisi ve Karşı adlı kitaplardaki tüm şiirlerle kitaplarına girmemiş ve ölümünden sonra dergilerde yer alan şiirlerden geniş bir seçme yer almaktadır. Ayrıca bu basımda Burcu Cengiz'in özgün portre çizimleri de kitaba renk katmaktadır. Onun şiirleri birçok kez bestelenmiş, dilden dile dolaşmıştır. Denebilir ki Orhan Veli halkla bütünleşmiş, şiir okurlarının sayısını genişletmiş, okul kitaplarına da girerek şiiri öğrencilere sevdirmiştir. Orhan Veli'nin şiirleri günümüzde her yönüyle güncelliğini korumaktadır.

Sözcü



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Ünlü müzisyen yaşamını yitirdi

Bob Marley ile reggae ve ska'yı uluslararası kamuoyuna tanıtan ünlü müzisyen Bunny Wailer, Jamaika'da yaşamını yitirdi. Orijinal Wailers grubunun hayattaki son ismi de önceki gün yaşam...

Eurovision bu yıl gerçekleştirilecek

Geçtiğimiz yıl koronavirüs pandemisi sebebiyle iptal edilen Eurovision Şarkı Yarışması bu yıl Hollanda'da canlı olarak gerçekleştirilecek. Organizatörler katılımcıların Hollanda'ya gitmel...


Kadın Yönetmenler Festivali başladı

4. Uluslararası Kadın Yönetmenler Festivali, açılışını önceki gün YouTube canlı yayını ile yaptı. Festival direktörü Gülten Taranç, "Türkiye’deki kadın sinemacıların sektördeki uluslarara...

Birincilik Ödülü Köse’nin oldu

Kartal Belediyesi'nin çevirmen, eleştirmen, öğretmen, yayıncı ve yazar Vedat Günyol anısına; Türkiye Yazarlar Sendikası, Cumhuriyet gazetesi, Kırmızı Kedi Yayınevi ve İstanbul Atatürk Lis...


Banksy bu kez 'hapishaneden kaçış'ı çizdi

Gizemli sokak sanatçısı Banksy, ona ait olduğu düşünülen yeni eseriyle gündemde. İngiltere’deki Reading Hapishanesi’nin duvarında sabah ortaya çıkan ‘hapishaneden kaçış’ temalı resim yoğu...

Jolie’nin Churchill tablosu rekor fiyata satıldı

Dünyaca ünlü Hollywood yıldızı Angelina Jolie'nin sahibi olduğu, İngiltere'nin efsane başbakanı Winston Churchill'in savaş sırasında yaptığı tek manzara resmi olan 'Koutoubia Camii Kulesi...


Rüşvetle Altın Küre adaylığı suçlaması

Emily in Paris dizisi yetkililerinin, Altın Küre Ödülleri'ni belirleyen Hollywood Yabancı Basın Birliği'nin 30 üyesini Paris'te 'krallar gibi ağırlayarak' bir anlamda rüşvet ile Altın Kür...

Memet Ali Alabora'nın yeni dizisi ''Fflam'' yayında

Memet Ali Alabora, Galller’in S4C kanalında Galce yayınlanan “Fflam” (Alev) dizisinde başrollerden birini paylaşıyor. Türkiye’deki izleyiciler de, S4C kanalının Clic adlı dijital platform...


Yüzlerce K-Pop şarkısı kaldırıldı

Güney Kore'de henüz 1 ayını dolduran müzik dinleme platformu Spotify ile ülkedeki en büyük rakibi Kakao M arasındaki anlaşmazlık nedeniyle yüzlerce K-Pop şarkısına erişilemiyor. Taraflard...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Ezo Sunal anne oldu

Türk sinemasının efsane sanatçısı Kemal Sunal’ın kızı Ezo Sunal anne oldu. Ezo Sunal ile Ömer Öztüyen çiftinin bebekleri dünyaya geldi. Türk sinemasının efsane sanatçısı Kemal Sunal’ın kı...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Bu hastalığın teşhisi 10 yılı bulabilir

Ülkemizde her 10 kadından birinde görülen ve halk arasında ‘çikolata kisti’ olarak bilinen endometriozisin tanısı bazen 10 yılı bile bulabiliyor. Prof. Dr. Mete Güngör, endometriozis hakkında önemli uyarılar ve önerilerde bulundu. Tüm dünyada bu tehlikeli hastalığa karşı farkındalık oluşturabilmek için toplumun dikkati her yıl Mart ayında endometriozise çekiliyor...

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR