Yukarı
304470

Faizler AKP döneminde 5 kez olağanüstü artırılmak zorunda kaldı

21 Kasım 2020 15:46

Türkiye kur-faiz-enflasyon sarmalından çıkmanın bir yolunu arıyor. Yöneticilere göre enflasyonu ve kuru dizginlemenin şimdilik çözümü faizleri artırmak gibi. AKP iktidarında Türkiye, biri bu hafta olmak üzere çoğu zaman önlemler zamanında alınmadığı için beş kez faizleri olağanüstü artırma yoluna gitti.

Türkiye ekonomisi son yıllarda faiz ve enflasyon sarmalı içinde. Döviz kurları ne zaman yukarı gitse zamanında alınmayan ve alınamayan bazı önlemler sebebiyle faizi yükseltiyoruz.

Faizlerin yükseltilmesi AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın tepkisini çekse de Erdoğan bu defa 'acı reçeteyi' içmekten çekinmeyeceklerini söylüyor.

Faizlerin yükseltilmesi ülkeler için enflasyonu frenlemenin temel yollarından biri. Fakat iş lafta bitmiyor faizi artırmanın ekonomi açısından çok net sonuçları var.

Bunlardan en önemlilerinden biri ise Merkez Bankası'nın bankalara yüksek faizden borç vermesi dolaylı yoldan bankaların da müşterilerine daha pahalı kredi sunması. Yani faizler arttığı zaman vatandaş ve iş insanları bankadan rahatça kredi alamıyor. Böylece özellikle Türkiye gibi borçla yaşayan ülkelerde tüketime ciddi bir fren gelmiş oluyor. Çarklar yavaşlarken enflasyon da kontrol altına alınabiliyor.

Türkiye son 18 yılda -biri bu hafta içi olmak üzere- zamanında ekonomiyi soğutmadığı için 5 kez olağanüstü faiz artışları yapmak zorunda kaldı. Ne zaman enflasyon ve döviz kurları ciddi şekilde yükselse zamanında alınmayan önlemler yüzünden yüksek faiz artışları yapılmak zorunda kalınıyor.

Ekonomist Mahfi Eğilmez faiz artışına giden yolu şöyle açıklıyor:

AKP döneminde Merkez Bankası 5 kez olağanüstü toplanıp faiz artırdı.

1-DOLAR 1.70'E DAYANINCA OLAĞANÜSTÜ TOPLANDILAR

Haziran 2006’da dolar 1.70 TL’ye çıkmıştı. Bunun üzerine 25 Haziran Pazar günü Merkez Bankası olağanüstü toplandı. Toplantıya şu an İYİ Parti saflarında olan eski Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz Londra’da bir toplantıda olduğu için katılamamıştı. Toplantıya Yılmaz’ın başkan yardımcısı Erdem Başçı başkanlık etmişti.

Toplantı sonucunda alınan kararla gecelik faizler 225 puan artırılmıştı. 26 Haziran piyasalar açıldığında bu önlemin etkisini hemen göstermemesiyle dolar kuru tekrar 1.71 TL'ye çıkmıştı. Merkez Bankası bunun üzerine iki ayrı vade ile açtığı ihalede 500 milyon TL alım yaptı. Üçüncü önlem olarak döviz satım ihalesinde 500 milyon dolar sattı. İhaleler de yeterli olmayınca doğrudan 1 milyar dolarlık döviz satışı gerçekleştirdi. Dolar faiz hamlesinden bir ay sonra 1.44 TL’ye kadar inmişti.

Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz ve daha sonra kurumun başına geçecek olan Başkan Yardımcısı Erdem Başçı sıklıkla siyasetin hedefinde oldular. Fotoğraf: Depo Photos

2-BAŞÇI FAİZLERİ 550 PUAN YUKARI ÇEKMİŞTİ

İkinci olağanüstü toplantı 29 Ocak 2014 tarihinde gerçekleşti. O dönem enflasyonun tırmanışa geçmesiyle Ekonomiden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Ali Babacan başkanlığındaki heyet faizlere bir çözüm üretmeye hazırlığında idi. Merkez Bankası Başkanı bu kez 2006’daki olağanüstü toplantıya da başkanlık eden Erdem Başçı idi.

Başçının başkanlığındaki Para Politikası Kurulu politika faizini 550 puan yükseltmişti! TCMB bir haftalık repo faiz oranını yüzde 4.5'ten yüzde 10'a yükseltirken, gecelik borç verme faiz oranını yüzde 7.75'ten yüzde 12'ye, gecelik borçlanma faiz oranını yüzde 3.5'ten yüzde 8'e, geç likidite penceresi borç verme faiz oranını yüzde 10.25'ten yüzde 15'e, APİ borçlanma faizini ise yüzde 6.75'ten yüzde 11.50'ye yükseltmişti.

3-ÇOK BEKLEDİ 300 PUAN ARTIRDI

Üçüncü olağanüstü faiz artırım toplantısı ise 23 Mayıs 2018 tarihinde gerçekleşti. Murat Çetinkaya başkanlığında gerçekleşen toplantıda Geç Likidite Penceresi 300 baz puan artırıldı. Faizler yüzde 16.5 seviyesine çıktı.

4-AKP TARİHİNİN EN YÜKSEK FAİZ ARTIŞI

AKP döneminin en yüksek faiz artışı 13 Eylül 2018’de gerçekleşti. Merkez Bankası o dönem faizleri 625 puan artırarak yüzde 24’e çıkarmıştı. Dolar ilk refleks olarak 40 kuruş düşmüş, AKP döneminin en yüksek politika faizi artışı gerçekleşmişti. Bu kararı alan Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya bir sonraki temmuz ayında kovuldu.

5-475 PUAN YUKARI ÇEKTİ

Merkez Bankası, Naci Ağbal geldikten sonra gerçekleştirilen ilk toplantıda, politika faizini 475 baz puan artırarak yüzde 10.25’ten yüzde 15 seviyesine yükseltti. Kararın açıklanmasının ardından TL dolar karşısında yüzde 2 seviyesinde değer kazanarak 7.50 seviyesine kadar indikten sonra tekrar 7.60’ın üzerine yükseldi.

Sözcü



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Uğur Şahin ‘dünyadaki en zengin Türk’ oldu...

ABD'li Pfizer şirketiyle birlikte Covid-19 aşını geliştiren Alman BioNTech firmasının CEO'su Prof. Dr. Uğur Şahin, 5,12 milyar dolarlık servetiyle Bloomberg'in en zengin 500 kişi listesin...

Türkiye yüksek enflasyonda 185 ülke arasında 15. sırada

Türkiye, yüzde 14,03'lük resmi enflasyon oranıyla dünyadaki 185 ülke arasında 15. sırada yer alıyor. Ortalama enflasyonun yüzde 2,8 olduğu dünyada, çift haneli enflasyona sahip sadece 20 ...


Asgari ücret kadınları daha da yoksullaştırıyor: 'Eşit işe eşit ücret'

Asgari ücretin açlık sınırının altında olması kadın emeği sömürüsünü derinleştiriyor. KESK Eş Genel Başkanı Aysun Gezen, “Komisyonda kadın katılımının sağlanacağı kota uygulamasının da ha...

Moody’s bu defa pas geçti

Kredi derecelendirme kuruluşu Moody's, daha önce ilan ettiği takvimde 4 Aralık'ta Türkiye için not güncellemesi yapacağını belirtmesine rağmen güncelleme yapmadı. Kredi derecelendirme kur...


Durmuş Yılmaz: 35 yıl çalıştım, eksi rezerv görmedim

İYİ Parti Ankara Milletvekili ve Merkez Bankası eski Başkanı Durmuş Yılmaz, “Merkez Bankası'nda 35 yıl çalıştım, döviz kıtlığını yaşadım ama eksi rezervi hiçbir zaman görmedim. Bu iktidar...

ABD'de işsizlik oranı kasımda yüzde 6,7'ye düştü

Ülkede tarım dışı istihdam, kasımda 245 bin kişilik artış göstererek beklentilerin gerisinde kaldı. İşsizlik oranı ise aynı dönemde yüzde 6,9'dan yüzde 6,7'ye düştü. ABD'de tarım dışı ist...


TMMOB: Enerji faturaları asgari ücretin yüzde 15’ini geçti

TMMOB Makine Mühendisleri Odası, yayınladığı enerji raporunda, Türkiye’nin plansız yatırımlarla ihtiyacın çok üzerinde üretim kapasitesi tesis ettiğine ve enerji faturalarının asgari ücre...

Asgari ücret görüşmeleri başladı!

İşçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 2021'de geçerli olacak asgari ücreti belirleme çalışmaları kapsamında, ilk toplantısını saat 14:00 itibarıy...


Elvan ve Gül MÜSİAD ile görüştü

Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan ve Adalet Bakanı Abdulhamit Gül, patron örgütleriyle reform görüşmelerine TÜSİAD ve TOBB'un ardından MÜSİAD ile devam etti. Hazine ve Maliye Bakanı ...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Danla Bilic: Virüs varsa aşk yok

Sosyal medya fenomeni Danla Bilic, önceki gün Vadistanbul’da objektife yansıdı. Neşeli tavırlarıyla dikkat çeken Bilic, “Yalnız geziyorsunuz, hayatınız kimse yok mu?” sorusuna şöyle yanıt...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Pandemide çinko eksikliğine dikkat!

İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk anlattı. Coronavirüse karşı bağışıklığı güçlü tutmak şart... Prof. Dr. Erk, vücut direncini artıran en önemli minerallerden biri olan çinko ile ilgili önemli bilgiler verdi. Çinko bağışıklık sistemini güçlendiren önemli minerallerden biri…

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR