Yukarı
293189

Dolar artınca ne oluyor? İşte patronların cevapları!

14 Ağustos 2020 11:28

Yurt dışından ithalat yapan iş insanları son dönemde dolarda yaşanan yükselişi değerlendirdi. Kimisi kur riski alarak yatırım yapmayı 'amatörlük' olarak tanımlarken döviz borcu olan TL'ye dönmenin yollarını arıyor. Elektronik ürünlerde stoklar bittikten sonra ciddi bir zam beklenirken iplik ve polyester fiyatlarındaki artış tekstilde de fiyat artışı riskini ortaya koyuyor.

Türk Lirası’ndaki değer kaybı nedeniyle kur riskini azaltmak isteyen şirketler döviz borçlarını TL’ye çevirme yoluna giderken; kurdaki artışla birlikte artan maliyet baskısı ve zayıflayan alım gücü de endişe yaratıyor.

Kurdaki yükselişin girdi maliyetleri üzerinde baskı oluşturduğunu belirten reel sektör temsilcileri, kurdaki yüksek seyrin sürmesi halinde artan maliyetlerin ithal girdi ağırlıklı sektörler başta olmak üzere fiyatlara yansıtılmaya başlanacağını; bunun da enflasyonu artıracağına işaret ediyor.

Uzun süre 6.85 seviyelerinde dar bantta seyreden dolar/TL hafta başında sert yükselişle 7.40 ile tarihi rekorunu gördü.

İthalatçı olan ya da sadece iç piyasaya çalışan firmalardaki kur kaynaklı tahribatın çok daha yüksek olduğunu belirten TOBB Konfeksiyon ve Hazır Giyim Sanayi Meclis Başkanı Şeref Fayat, “Dolarla ithal edip TL’ye çeviriyor, içeride bir de vadeli TL fiyatla satıyorlar. Bu firmalar ciddi zarar yazıyor. Çünkü volatil piyasada sen daha parayı tahsil etmeden karın da gidiyor, ana parayı da yiyorsun” dedi ve ekledi:

“Örneğin dolar 6 lira iken malı alıp TL’ye çevirip satan ithalatçı malı 4-5 ay vade ile sattığı için, şimdi kur 7.3’e geldiğinde vermiş olduğu doları yerine bile koyamıyor.”

İhracatçı firmaların diğerlerine göre avantajı olduğunu kaydeden Fayat, buna karşın ithal hammadde olmak üzere kur kaynaklı artan girdi maliyetlerinin ihracatçılar da dahil tüm firmalar üzerinde baskı unsuru olduğunu söyledi.

İPLİK VE POLYESTER DIŞARIDAN GELİYOR

Fayat, “İthal ettiğimiz hammaddeler var, polyester bazlı pekçok iplik dışarıdan geldiği için fiyatı dolarla belirleniyor. Aynı şekilde, pamukta olduğu gibi Türkiye’de üretilse bile fiyatı dolar bazında belirlenen hammadde ve emtialar var. Kurdaki bu yükseliş dalgası 2-3 ay devam ederse, enflasyona yansımasını engellemek mevzu bahis değil” dedi ve ekledi:

“Hammadde maliyetlerindeki artış bir sezon etkilemez çünkü sonbahar mallarını almıştık. Ama kış ve bahar üretimleri başladığında, üreticiler yeni pamuk fiyatından maliyet yaparak fiyat verecek. Bu yüksek kur 2-3 ay devam eder, faize müdahale yapılmaz ve kur geri gelmezse, bunun enflasyona yansıması birkaç ay sonra kaçınılmaz.”

ÖZEL SEKTÖRÜN KREDİ BORCU 226 MİLYAR DOLARDAN 162 MİLYAR DOLARA GERİLEDİ

Özel sektörün yurtdışından sağladığı kredi borcu 2018 Nisan ayında gördüğü zirve olan 226.1 milyar dolardan bugüne kadar kademeli gerilemiş durumda. TCMB’nin açıkladığı son güncel veri olan Mayıs 2020 sonu itibarıyla özel sektörün yurt dışından sağladığı kredi borcu 162.3 milyar dolara kadar geriledi.

TÜKETİCİ ELEKTRONİĞİNDE STOKLAR BİTİNCE ZAM KAÇINILMAZ

Perakende sektörünün ithal ağırlıklı çalışan segmentleri de, kurdaki yukarı yönün sürmesi durumunda fiyat artışının gözleneceği ürünlerin başında geliyor.

Koç Holding’in perakende alanındaki iştiraki Koçtaş’ın Yönetim Kurulu Üyesi ve aynı zamanda Türkiye Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Federasyonu Başkanı Alp Önder Özpamukçu, “Şu aşamada ithal ürünlerde talep artışı var. Özellikle elektronik tarafta. Görünen o ki, insanlar dolardaki artış nedeniyle ithal ürünlere zam gelmeden ihtiyaçlarını tamamlamak istiyor” dedi ve ekledi:

“Kur artışının şu anda maliyetlere yansıması için erken, çünkü stoklu çalışılan bir sektör. Ama kurdaki hareket bir süre daha devam ederse, stoklar eridikçe fiyatlara da yavaş yavaş yansıması başlar.”

Tüketici elektroniği perakendecilerinin ortalamada 1-2 aylık stokla çalıştığını söyleyen MediaMarkt Türkiye İcra Kurulu Başkanı Yenal Gökyıldırım da, sektörün bu stokları eritene kadar fiyat artışlarını yansıtmamaya çalıştığını; ancak girdi maliyetlerindeki artışların maliyetleri yukarı taşıması nedeniyle, ürün ve hizmetlerin fiyatlarına yansımasının bir süre sonra kaçınılmaz duruma geleceğini söyledi.

ALIM GÜCÜNÜN DÜŞMESİ TÜKETİCİ TALEBİNİ DE ETKİLEYECEK

Torunlar CFO’su İsmail Kazanç ise, kurdaki artışla ters orantılı alım gücüne işaret ederek, tüketici talebinde önümüzdeki dönemde yaşanabilecek düşüşün şirketlerin satışlarına olumsuz yansıyabileceğine işaret etti.

Kazanç, “İş kollarımız arasındaki gıda, ithalata bağımlı bir işimiz. Maliyetler artıyor. Hanehalkına yansıyan bir olumsuz maliyet etkisi var. Bu durum tüketimi kısıtlayabiliyor” dedi ve ekledi:

“Bu da iş yaptığımız sektörlerde toplam ciroları olumsuz etkiler, bir miktar ekonomide büyüme temposunun düşmesine sebebiyet verebilir.”

Kazanç, kur artışından GYO alanındaki iştiraklerinde de yabancı para cinsi borçlar nedeniyle olumsuz etkilendiklerini belirterek, “Bir süredir döviz borçlarımızı olabildiğince TL’ye çevirmekteyiz. Şu anda toplam borcun içinde yabancı para payı %30’lar mertebesinde. Ama kalan borç için yükselen her kur seviyesi bilançoya zarar yazıyor” dedi ve ekledi:

“Kalan yabancı para borcumuzu da olabildiğince TL’ye çevirme düşüncesi var. Aksi halde gereksiz bir kur riski taşımış oluyoruz.”

‘KUR RİSKİ ALMAK AMATÖRLÜK OLUR’

TOBB’dan Şeref Fayat da, yönetim kurulu başkanı olduğu System Denim’in Kırklareli’de devam eden yeni fabrika yatırımındaki yabancı para borçlanmalarını TL’ye çevirdiklerini belirterek, “Döviz bazlı aldığımız makine ve ekipman kredilerimizi hemen TL’ye çevirdik. İhracatçıyız, gelirlerimiz döviz olacağı için krediyi çevirebilirdik. Ama sabit yatırım tutarımızın kur ile artmasına ne gerek var? Yatırım yapmak zaten tek başına risk. Üzerine bir de kur riski almak amatörlük olur” diye konuştu. (REUTERS)



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Suudi Arabistan ve Emirlikler’den Türk müteahhitlere de boykot

Türk mallarını boykot kararı alan Suudi Arabistan, Türk müteahhitlere de boykot uyguluyor. Sozcu.com.tr'ye konuşan Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı Mithat Yenigün, Türk müteahhi...

CHP'li Nihat Yeşil: Devletin borcu 1 trilyon 810 milyar liraya ulaştı

CHP Ankara Milletvekili Nihat Yeşil, yaptığı yazılı basın açıklamasında, devletin iç ve dış borç verilerini değerlendirdi. CHP Ankara Milletvekili Nihat Yeşil, yaptığı yazılı basın açı...


Bakan Selçuk açıkladı: 5 Ekim'de ödenecek

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, Eylül ayına ilişkin işsizlik ve kısa çalışma ödemelerinin 5 Ekim’de hesaplara yatırılacağını duyurdu. Bakan Selçuk, “Eylül...

Özel hastane doktorlarına “Şirket kur” baskısı

Şirket kurdurularak, özel hastaneler doktorlara kıdem tazminatı, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), izin ve diğer özlük haklarından doğan tüm hakları ellerinden alıyor. Ayrıca doktorlar fatura...


Avrupa borsaları düşüşle açıldı

İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,4 kayıpla 5.902 puanda, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,5 değer kaybıyla 4.817 puanda, İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 0,6 azalışla 6.749 puanda ve...

Altın fiyatları yükselişe geçti

Altının gram fiyatı, yeni güne yükselişle başlamasının ardından 474,2 liradan işlem görüyor. Gram altın, yeni güne de değer kazancıyla başlamasının ardından saat 10.30 itibarıyla öncek...


Bandrolde yerli ve milli oyun

Daha önce yerli ve milli yapılacak diye ihalesi iptal edilip Darphane’ye devredilen sigara ve içki bandrolleri, 3 ay önce kurulan bir şirkete özel ihaleyle verildi. Şirket hemen zam yaptı...

Her 100 liralık borç için 260 TL yeniden borçlandık

CHP Meclis Grubu’nun hazırladığı ekonomi raporunda Türkiye’nin iç ve dış borçlarındaki faiz yüküne dikkat çekildi. Raporda, iç borcun 514 milyar lira, dış borcun 340 milyar lira faiz y...


Bir tek bu eksikti Yunan pirinci de geldi

Yerli pilavlık pirinç’ adı altında tüketiciye sunulan pirinç, Yunanistan menşeli çıktı. Pirinç paketlerinde hem ‘Yerli’ hem de menşeinin Yunanistan olduğu yazıyor. CHP Edirne Milletvekili...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Taylor Swift 33 yıllık rekoru kırdı

Dünyaca ünlü Amerikalı şarkıcı Taylor Swift, 2012'de hayatını kaybeden "dünyanın en çok ödül alan kadın şarkıcısı" Whitney Houston'ın rekorunu kırdı. 30 yaşındaki Taylor Swift, Billboa...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Belirtileri normal hastalık gibi!

Belirtileri normal hastalık gibi ancak sonu ölümle dahi sonuçlanabilen corona virüsü vatandaşlarda korku ve endişe yaratmaya devam ediyor. Virus hasta bireylerden öksürme, hapşırma yoluyla ortaya saçılan damlacıklarla ve hastaların göz, ağız, buruna temasla bulaşabiliyor. Hastalığın en yayın belirtileri arasında ateş, kuru öksürük ve yorgunluk bulunuyor...

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR