Yukarı
259449

Orta Doğu'da kimlerin elinde İHA var?

20 Eylül 2019 08:49

Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine düzenlenen saldırılarda insansız hava araçlarının (İHA) da kullanıldığı iddia ediliyor.

Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine düzenlenen saldırılarda insansız hava araçlarının (İHA) da kullanıldığı iddia ediliyor.

Bu iddialar hem ABD hem de Suudi Arabistan yetkilileri tarafından dile getiriliyor.

BBC Türkçe'de yer alan habere göre silahlı ya da silahsız İHA'ların saldırı amaçlı kullanımında son yıllarda önemli bir artış görülüyor ve bu artışın ciddi bir kısmı da Orta Doğu'dan kaynaklanıyor.

Orta Doğu'da hangi ülkeler İHA kullanıyor?

Yeni bir tür silah

Silahlı İHA'lar (SİHA), muharebe alanında ilk kez Ekim 2001'de, ABD'nin Afganistan işgalinin ilk gecesinde bir Taliban konvoyuna karşı kullanıldı.

İsrail ve ABD'nin önderlik ettiği bir alan olan SİHA'lar, ilk etapta sadece teknolojik açıdan ileri olan birkaç ülkenin tekelindeydi.

Daha sonra ise Çin üretime başladı. Çin'in pazara girmesiyle birlikte, Orta Doğu'da askeri İHA kullanımı da hızla büyüdü ve en az altı devlet bu silahlardan satın aldı.

Sivil kullanım için üretilen İHA pazarı da giderek kendini geliştirmeye başladı ve kullanılan teknoloji, SİHA'lara uygun hale getirildi.

Makul düzeyde sanayi altyapısı olan ülkelerin teknik kapasitesi kuvvetli SİHA'ları üretmesi çok da zor değil. Bunun en önemli örneği İran.

İran'ın aralarında Yemen'deki Husiler olmak üzere bazı devlet dışı aktörlere de gelişmiş İHA teknolojisini aktardığı öne sürülüyor.

Peki Orta Doğu'da başka hangi ülkeler, İHA'ları nasıl kullandı?

ABD

ABD, Orta Doğu'da hem el Kaide hem de Irak Şam İslam Devleti'ne (IŞİD) karşı düzenlediği operasyonlarda SİHA'ları yoğun şekilde kullandı.

Predat ve Reaper adlı İHA'larla Suriye, Irak, Libya ve Yemen'deki hedefler vuruldu.

Predator'e göre daha ağır ve gelişmiş olan MQ-9 Reaper, çok daha uzun bir menzilde, daha fazla silah taşıyabiliyor.

Washington'ın en yakın askeri müttefiklerinden biri olan İngiltere de Reaper satın aldı ve bunları hem Irak hem Suriye'de kullandı.

İsrail

İHA teknolojisinin öncülerinden olan İsrail, dünyanın en büyük silahsız İHA ihracatçılarından birisi. 2018 yılında yapılan bir araştırmaya göre, İsrail bu alanda küresel pazarın yüzde 60'ını elinde tutuyor.

İsrail'in İHA sattığı ülkeler arasında Rusya da yer alıyor. Rusya, İsrail İHA'larını keşif amaçlı kullanıyor. Hatta İsrail'in Suriye üzerinden sınırı geçtikten sonra en az bir İHA'yı vurarak düşürdüğü biliniyor.

İsrail, elindeki farklı modellerden oluşan İHA filosunu istihbarat toplama, keşif ve saldırı amaçlı kullanıyor.

İsrail'in filosunda Heron TP, Hermes 450 ve Hermes 900 tipi İHA'lar yer alıyor.

Ancak İsrail, SİHA ihraç etmek konusuna sıcak bakmıyor.

İran

Uygulanan silah ambargosu ve yaptırımlara rağmen İran, oldukça gelişmiş SİHA'lar üretme kapasitesine sahip oldu.

Şahid-129, 2012 yılında tanıtıldı ve hem IŞİD'e karşı hem de Suriye ve Irak'taki diğer hedeflere yönelik kullanılıyor. Muhacir 6 da, 2018 yılından bu yana üretiliyor.

İran'ın İHA programının bir başka yönü daha var. Tahran, bu teknolojiyi bölgedeki müttefikleri ve destek verdiği gruplara satmak veya transfer etmek istiyor.

Diğer ülkeler

Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) elinde Çin üretimi Wing Loong 1'lerden oluşan bir filo var. Bunlar Yemen ve Libya'daki hedeflere karşı kullanılıyor.

BAE, Libya'da General Halife Hafter önderliğindeki gruplara destek veriyor. Libya'da Türkiye'nin ürettiği İHA'lar da Ulusal Mutabakat Hükümeti'ne destek vermek amaçlı kullanılıyor.

ABD'den İHA satın alamayan Türkiye, kendi İHA'larını üretti. Türkiye, Irak sınırında ve Suriye'de bu İHA'ları kullanıyor. Türkiye'nin filosundaki İHA'lar, Bayraktar tarafından üretiliyor.

Çin'den İHA alan ülkeler arasında Irak, Ürdün, Suudi Arabistan, Mısır ve Cezayir yer alıyor.

Silahlı gruplar tarafından kullanılan İHA'lar

Orta Doğu'da İHA kullanımı konusunda en faal devlet dışı silahlı gruplardan biri, Yemen'deki Husi isyancılar. Birleşmiş Milletler (BM) ve bağımsız bazı uzmanların raporuna göre, Husiler'in elindeki sistemlerin büyük bir bölümü İran teknolojisi.

BM, Husiler'in kullandığı Kasıf-1 adlı İHA'nın İran'ın ürettiği bir İHA'nın tıpatıp aynısı olduğunu belirtti.

Husiler, bu İHA'ları "kamikaze" olarak kullanıyor. Silahlı olmayan bu İHA'lar, hedefleri çarparak vuruyor.

BM'nin hazırladığı bir başka raporda da, Husiler'in zaman zaman Samad-2/3 olarak isimlendirilen ve ufak bir patlayıcı başlık taşıyan daha gelişmiş UAV-X tipi İHA'lar kullandığını söylüyor.

Lübnan'daki Şii grup Hizbullah'ın da zaman zaman kullandığı az sayıda İHA'sı var. Bunların da İran yapımı olduğu iddia ediliyor.

Suriye'deki savaş sırasında, hava savunma sistemlerini aşmak için çok yoğun şekilde İHA kullanıldığı görülüyor. Zaman zaman bazı İslamcı örgütler de Rusya'nın Suriye'deki askeri üssüne İHA ile saldırı düzenledi. Rusya ve Suriye bu İHA'ların Türk yapımı olduğunu öne sürdü.

İHA kullanımının artmasının bölge için sonuçları neler?

SİHA teknolojilerinin çok yaygın bir şekilde kullanıldığı görülüyor.

ABD'nin gelişmiş İHA teknolojisini müttefiklerine satmaya soğuk bakması, bu araçların hızlı bir şekilde yayılmasını engellemedi çünkü Çin, benzer bir teknolojiyle pazara girdi.

Hedefleri vururken İHA'ların kullanılması yeni bir savaş biçimine işaret ediyor ve bu da savaş ile barış arasındaki hatları bulanıklaştırıyor.

İHA'lar, sınırlı yan etkilerle hedefleri çok doğru bir şekilde vurma potansiyeline sahip.

SİHA'lar, "teröre karşı savaş" için özel olarak geliştirilmiş gibi duruyor. Aynı zamanda bu bölgede teknolojik açıdan ileri ve daha az gelişmiş oyuncular arasındaki farkın da kapanmasına neden oluyor.



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Pompeo’dan flaş açıklama

ABD Başkanı Donald Trump'ın Suriye'nin kuzeydoğusundaki Barış Pınarı Harekatı'nı durdurmaya ikna etmek için Ankara yoluna gönderdiği Pompeo, Fox Business Network'e son durumla ilgili açık...

Son yılların en önemli keşiflerinden biri

Mısır Antik Eserler Bakanlığı, Luksor kenti yakınlarında 20'den fazla antik, tahtadan yapılmış tabut bulunduğunu açıkladı. Bakanlığa göre tabutların bulunması, "son yıllarda yapılan en bü...


ABD’li yetkililer basına konuştu

ABD ve İngiliz basını, TSK'nın sınır güvenliğini sağlamak ve terör örgütleri PKK/PYD/YPG ve IŞİD'i bölgeden uzaklaştırmak için başlattığı Barış Pınarı Harekâtı devam ederken, ABD'nin Türk...

Lavrov’dan Barış Pınarı Harekâtı yorumu

Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Barış Pınarı Harekâtı ile ilgili flaş bir son dakika açıklaması yaptı. Rus haber ajansı TASS'ın haberinde Lavrov'un, "Batılı koalisyonların Suriye'deki haml...


ABD’nin yaptırımlarında çarpıcı detay

ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatıyla Washington’un Türkiye'ye koyduğu yaptırımların ayrıntıları netleşiyor. ABD Savunma Bakanlığı’ndan gelen son bilgiler, ABD’nin Türk Milli Savunma Ba...

Washington Post’tan flaş iddia

Washington Post gazetesi, ABD Başkanı Donald Trump'ın kişisel avukatı Rudolph Giuliani ve FETÖ elebaşı Fethullah Gülen'le ilgili flaş bir iddiayı gündeme getirdi. Gazete, Giuliani'nin 201...


Erdoğan Rusya’ya gidebilir

Rus haber ajansı RIA, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gelecek ayın sonunda bir araya gelebileceğini duyurdu. Ajansın haberinde Putin'in dün gerçekleşen te...

Trump, Beyaz Saray'a çağırdı!

​Beyaz Saray'ın programına göre, toplantının bugün TSİ 22:00'de başlaması öngörülüyor. ABD Başkanı Trump'ın Kongre'nin dış politika ve güvenlik alanındaki en üst düzey isimleriyle Türk...


Pentagon duyurdu...

Pentagon, Türkiye ile ABD arasındaki silah satışlarının yaptırımlardan etkilenmemesi amacıyla muafiyet hazırlanacağını duyurdu. Pentagon'dan üst düzey bir savunma yetkilisi, ABD yöneti...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Ayrılık iddiaları üzerine ilk açıklama

Oğuzhan Koç ve Yağmur Tanrısevsin hakkında, geçtiğimiz hafta dört yıl süren ilişkilerinin bittiği yönünde haberler çıkmıştı. Koç ve Tanrısevsin, sosyal medya hesabından iddialara yanıt ve...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

İşte çiğ tüketmemeniz gereken besinler

Günümüzde çiğ yiyeceklerin tüketimi giderek artıyor. Birçok kişi sebzelerin çiğ yenmesini öneriyor. Ancak bu durum her sebzede geçerli olmayabiliyor. Hatta sebzeler dışında da çiğ tüketilmemesi gereken yiyecekler bulunuyor. İşte asla çiğ tüketmemeniz gereken besinler…

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR