Yukarı
259449

Orta Doğu'da kimlerin elinde İHA var?

20 Eylül 2019 08:49

Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine düzenlenen saldırılarda insansız hava araçlarının (İHA) da kullanıldığı iddia ediliyor.

Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine düzenlenen saldırılarda insansız hava araçlarının (İHA) da kullanıldığı iddia ediliyor.

Bu iddialar hem ABD hem de Suudi Arabistan yetkilileri tarafından dile getiriliyor.

BBC Türkçe'de yer alan habere göre silahlı ya da silahsız İHA'ların saldırı amaçlı kullanımında son yıllarda önemli bir artış görülüyor ve bu artışın ciddi bir kısmı da Orta Doğu'dan kaynaklanıyor.

Orta Doğu'da hangi ülkeler İHA kullanıyor?

Yeni bir tür silah

Silahlı İHA'lar (SİHA), muharebe alanında ilk kez Ekim 2001'de, ABD'nin Afganistan işgalinin ilk gecesinde bir Taliban konvoyuna karşı kullanıldı.

İsrail ve ABD'nin önderlik ettiği bir alan olan SİHA'lar, ilk etapta sadece teknolojik açıdan ileri olan birkaç ülkenin tekelindeydi.

Daha sonra ise Çin üretime başladı. Çin'in pazara girmesiyle birlikte, Orta Doğu'da askeri İHA kullanımı da hızla büyüdü ve en az altı devlet bu silahlardan satın aldı.

Sivil kullanım için üretilen İHA pazarı da giderek kendini geliştirmeye başladı ve kullanılan teknoloji, SİHA'lara uygun hale getirildi.

Makul düzeyde sanayi altyapısı olan ülkelerin teknik kapasitesi kuvvetli SİHA'ları üretmesi çok da zor değil. Bunun en önemli örneği İran.

İran'ın aralarında Yemen'deki Husiler olmak üzere bazı devlet dışı aktörlere de gelişmiş İHA teknolojisini aktardığı öne sürülüyor.

Peki Orta Doğu'da başka hangi ülkeler, İHA'ları nasıl kullandı?

ABD

ABD, Orta Doğu'da hem el Kaide hem de Irak Şam İslam Devleti'ne (IŞİD) karşı düzenlediği operasyonlarda SİHA'ları yoğun şekilde kullandı.

Predat ve Reaper adlı İHA'larla Suriye, Irak, Libya ve Yemen'deki hedefler vuruldu.

Predator'e göre daha ağır ve gelişmiş olan MQ-9 Reaper, çok daha uzun bir menzilde, daha fazla silah taşıyabiliyor.

Washington'ın en yakın askeri müttefiklerinden biri olan İngiltere de Reaper satın aldı ve bunları hem Irak hem Suriye'de kullandı.

İsrail

İHA teknolojisinin öncülerinden olan İsrail, dünyanın en büyük silahsız İHA ihracatçılarından birisi. 2018 yılında yapılan bir araştırmaya göre, İsrail bu alanda küresel pazarın yüzde 60'ını elinde tutuyor.

İsrail'in İHA sattığı ülkeler arasında Rusya da yer alıyor. Rusya, İsrail İHA'larını keşif amaçlı kullanıyor. Hatta İsrail'in Suriye üzerinden sınırı geçtikten sonra en az bir İHA'yı vurarak düşürdüğü biliniyor.

İsrail, elindeki farklı modellerden oluşan İHA filosunu istihbarat toplama, keşif ve saldırı amaçlı kullanıyor.

İsrail'in filosunda Heron TP, Hermes 450 ve Hermes 900 tipi İHA'lar yer alıyor.

Ancak İsrail, SİHA ihraç etmek konusuna sıcak bakmıyor.

İran

Uygulanan silah ambargosu ve yaptırımlara rağmen İran, oldukça gelişmiş SİHA'lar üretme kapasitesine sahip oldu.

Şahid-129, 2012 yılında tanıtıldı ve hem IŞİD'e karşı hem de Suriye ve Irak'taki diğer hedeflere yönelik kullanılıyor. Muhacir 6 da, 2018 yılından bu yana üretiliyor.

İran'ın İHA programının bir başka yönü daha var. Tahran, bu teknolojiyi bölgedeki müttefikleri ve destek verdiği gruplara satmak veya transfer etmek istiyor.

Diğer ülkeler

Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) elinde Çin üretimi Wing Loong 1'lerden oluşan bir filo var. Bunlar Yemen ve Libya'daki hedeflere karşı kullanılıyor.

BAE, Libya'da General Halife Hafter önderliğindeki gruplara destek veriyor. Libya'da Türkiye'nin ürettiği İHA'lar da Ulusal Mutabakat Hükümeti'ne destek vermek amaçlı kullanılıyor.

ABD'den İHA satın alamayan Türkiye, kendi İHA'larını üretti. Türkiye, Irak sınırında ve Suriye'de bu İHA'ları kullanıyor. Türkiye'nin filosundaki İHA'lar, Bayraktar tarafından üretiliyor.

Çin'den İHA alan ülkeler arasında Irak, Ürdün, Suudi Arabistan, Mısır ve Cezayir yer alıyor.

Silahlı gruplar tarafından kullanılan İHA'lar

Orta Doğu'da İHA kullanımı konusunda en faal devlet dışı silahlı gruplardan biri, Yemen'deki Husi isyancılar. Birleşmiş Milletler (BM) ve bağımsız bazı uzmanların raporuna göre, Husiler'in elindeki sistemlerin büyük bir bölümü İran teknolojisi.

BM, Husiler'in kullandığı Kasıf-1 adlı İHA'nın İran'ın ürettiği bir İHA'nın tıpatıp aynısı olduğunu belirtti.

Husiler, bu İHA'ları "kamikaze" olarak kullanıyor. Silahlı olmayan bu İHA'lar, hedefleri çarparak vuruyor.

BM'nin hazırladığı bir başka raporda da, Husiler'in zaman zaman Samad-2/3 olarak isimlendirilen ve ufak bir patlayıcı başlık taşıyan daha gelişmiş UAV-X tipi İHA'lar kullandığını söylüyor.

Lübnan'daki Şii grup Hizbullah'ın da zaman zaman kullandığı az sayıda İHA'sı var. Bunların da İran yapımı olduğu iddia ediliyor.

Suriye'deki savaş sırasında, hava savunma sistemlerini aşmak için çok yoğun şekilde İHA kullanıldığı görülüyor. Zaman zaman bazı İslamcı örgütler de Rusya'nın Suriye'deki askeri üssüne İHA ile saldırı düzenledi. Rusya ve Suriye bu İHA'ların Türk yapımı olduğunu öne sürdü.

İHA kullanımının artmasının bölge için sonuçları neler?

SİHA teknolojilerinin çok yaygın bir şekilde kullanıldığı görülüyor.

ABD'nin gelişmiş İHA teknolojisini müttefiklerine satmaya soğuk bakması, bu araçların hızlı bir şekilde yayılmasını engellemedi çünkü Çin, benzer bir teknolojiyle pazara girdi.

Hedefleri vururken İHA'ların kullanılması yeni bir savaş biçimine işaret ediyor ve bu da savaş ile barış arasındaki hatları bulanıklaştırıyor.

İHA'lar, sınırlı yan etkilerle hedefleri çok doğru bir şekilde vurma potansiyeline sahip.

SİHA'lar, "teröre karşı savaş" için özel olarak geliştirilmiş gibi duruyor. Aynı zamanda bu bölgede teknolojik açıdan ileri ve daha az gelişmiş oyuncular arasındaki farkın da kapanmasına neden oluyor.



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

31 ülkeye kısıtlamayı kaldıran Almanya'dan Türkiye kararı

Türkiye'ye kısıtlamaların kaldırılmadığı Almanya'da Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Ankara ile görüşmelerin sürdüğünü belirtti. Almanya Bakanlar Kurulu kararına göre, 15 Haziran'dan itibaren ...

Trump’a soğuk duş: Geçtiği yollarda şok protesto

ABD Başkanı Donald Trump dün Papa 2. Jean Paul anıtına eşi Melania Trump ile birlikte yoğun güvenlik önlemleri eşliğinde gitti. Çok sayıda korumanın olduğu konvoyun geçtiği yollarda ise A...


İngiltere'nin gündemindeki koronavirüs haritası: Türkiye de listede...

Daily Mail, hazırladığı harita ile ülkelerin Covid-19'daki risk oranlarını listeleyerek Birleşik Krallık'a göre durumlarını paylaştı. Listede Türkiye de yer alıyor.

İngiltere’de Floyd'un ölümünü canlandıran 3 gence gözaltı

İngiltere’de 3 liseli genç, ABD genelinde protestolara ve ayaklanmalara neden olan George Floyd’un polis tarafından öldürülmesini sosyal medya hesaplarından canlandırdı. İki genç polis ta...


Eski First Lady cinayetten tutuklandı

Lesotho’nun eski Başbakanı Thomas Thabane'nin eşi Maesaiah Thabane, kocasının ilk eşini öldürdüğü suçlamasıyla tutuklandı. Güney Afrika ülkelerinden Lesotho’da, eski Başbakan Thomas Th...

Floyd'un ölümü sonrası Trump'ı üzen anket

ABD'de siyahi George Floyd'un polis tarafından öldürülmesi sonrası ülke genelinde başlayan ve şiddet eylemlerine dönüşen gösterilere ABD halkının yüzde 64'ü sempati duyuyor. Araştırma, Tr...


Trump sistemi çökertmek mi istiyor?

ABD'de George Floyd'un öldürülmesinden sonra başlayan protesto gösterileri ülke geneline sıçradı. Göstericilerle polisin karşı karşıya gelmesi ve birçok metropolde dükkanların yağmalanmas...

Papa'dan George Floyd açıklaması

Papa Francis, ABD’de siyahi George Floyd’un öldürülmesine ilişkin yaptığı açıklamada, “Irkçılığa tahammül gösteremeyiz” diyerek, ABD'nin kendisini yenilgiye uğrattığını ifade etti.


Yunanistan’a çok sert Ayasofya yanıtı

İstanbul'un fethinin yıl dönümünde Ayasofya Camii'nde Fetih Suresi okunmasına, ibadete kapalı camiye Yunan bayrağı asarak misilleme yapan Yunanistan'a açıklama geldi.

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Gülşen’den cesur karantina tasarımı!

Şarkıcı Gülşen, karantina günlerinde yaptığı paylaşımlarla dikkat çekerken hesabından paylaştığı son fotoğrafta 'moda tasarımcısı' hamuru olduğunu gösterdi. Etkileyici ve cesur sahne kıya...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

İşte B12 vitamini eksikliğinin çaresi

​Vücudun üretmediği ancak en çok ihtiyaç duyduğu vitaminlerden biri olan B12 günümüzde de en çok şikayet edilen eksikliklerden biridir. Özellikle hamile kadınların alması gereken ek vitamin takviyelerinden biri olan B12 DNA yapısının oluşumu ve sinir sistemi için vazgeçilmez bir vitamindir...

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR