Yukarı
251710

Sosyal medya ruh sağlığını bozuyor mu?

25 Haziran 2019 09:19

Özellikle son yıllarda dijital teknolojinin ilerlemesi ile televizyondan radyoya, bilgisayardan navigasyona, alışverişten restoran seçimine kadar birçok şeyin cep telefonuna sığdırılması, hayatı çok kolaylaştırdı. Ancak bu kolaylığın bağımlılığa dönüşmesi, birey ve toplumlarda ruhsal ve bedensel sorunları da beraberinde getiriyor. Psikiyatri Uzmanı Dr. Mahir Yeşildal, sosyal medya bağımlılığı ve dijital detoks hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu.

undefined

Malumunuz insanlar sabah uyandıklarında ilk iş telefonlarına bakıyorlar. Uyumadan önce son yaptıkları şey, telefonlarına bakmak, gece su içmek için uyandıklarında cep telefonlarına bakıyorlar. Tuvalete gittiklerinde, cep telefonları ile gidiyorlar. Alışveriş merkezleri, kafeler, yolda kırmızı ışıkta, trafikte bekleyenler, sürücüler, yolda yürüyenler… Herkes hafif kambur halde önündeki ekrana bakarak yürüyor. Burada nasıl bir komplikasyondan söz ediyoruz? İki tip insan modeli, bu dönüşüm ile birlikte çok fazla arttı.

undefined

İsmi ‘sosyal medya’ olan uygulamalar, asosyal insan yetiştirmeye başladı.Kişinin aslında hiç arkadaşı, dostu yok. Birlikte dışarıda yemek yediği, beraber maça gittiği, konsere gittiği kimse yok. Ama sosyal medyada ‘arkadaşları var’. Bu bir asosyalleşmeye neden oluyor.

undefined

Geriye doğru bir evrimleşme sürecini başlatabiliriz. Çünkü insan ilişkisi, özellikle ayna nöronlar üzerinden gelişen ve gerçekleşen bir şeydir. İnsan evriminin temelinde de bu vardır. Bu böyle devam ederse, biz ayna nöronlarımızı kaybedip, geriye doğru bir evrimleşme sürecini başlatacağız gibi geliyor.

undefined

Bir diğer insan tipi de narsist insan tipi. Ne yapıyor bu kişiler? Bir defa aynı yerde 10-20 tane fotoğraf çekip, onlar içerisindeki en güzel fotoğrafı paylaşıyor. Akşamı bir kahvaltı ile geçiştirmiş olabilir; ama güzel bir yemek yiyorsa, onu mutlaka çekip sosyal medyada arkadaşlarıyla paylaşıyor. Normalde aslında evden çıkmıyor, herhangi bir yere gitmiyor; ama diyelim ki rast gele boğazdan geçerken bir selfie paylaşıyor. Böylece sürekli bir beğenilme, like’lanma sayısını artırmaya çalışıyor ve hatta ilker narsisizmi besleyen bir tablo; dolayısı ilenarsist ve yapayalnız insanlar ortaya çıkıyor.

undefined

Bir de bunları takip eden bir üçüncü grup var. Onlar da ‘Bu arkadaşlar ne güzel yerlere gidiyorlar, ne güzel yemekler yiyorlar, ne güzel kız arkadaşları-erkek arkadaşları var. Bak benim hiçbir şeyim yok’ deyip depresyona giren kişiler. Sosyal medya ve dijital teknolojilerden uzak durmayı becerebilmemiz gerekiyor. Çünkü buradaki her bildirimle birlikte beyinde bir dopamin salgılanması ortaya çıkıyor.

undefined

Dopamin, bizim beynimizin temel nörotransmitterlerinden biri. Ama uygun şekilde salgılanmasını sağlayamazsak, bağımlılıklardan davranış sorunlarına kadar pek çok problemi beraberinde getirebiliyor. Kişi bir fotoğraf paylaşıyor, aldığı her like ile bununla ilgili bildirimler de açıksa, o dopamin salgısını küçük küçük beslemiş oluyor. Bu, bir yerden sonra haz eşiğini düşürüyor ve tıpkı alkol ya da uyuşturucu madde bağımlılığında olduğu gibi, bir bağımlılık döngüsü ortaya çıkıyor. Bu döngüyü, bir yerden kırmamız gerekiyor. Sosyal medya, alkol ya da uyuşturucu maddeler gibi bir bağımlılık nesnesi değildir; ancak bu potansiyeli içinde barındırmaktadır. Dolayısı ile düzgün kullanmamız gerekiyor.

undefined

Doğru kullanım nasıl olmalı?

* Herkes çalar saat alsın ve çalar saatlerini kurup, onunla uyanmayı öğrensinler. Çalar saatle uyanmayı öğrenmemiz ve bizim birkaç adım geriye gitmemiz gerekiyor.
* Kişi çok acil bir iş yapmıyorsa, o durumlar haricinde cep telefonu mutlaka yatak odasının dışında olmalı. Çünkü uyumadan önce mavi ışığa maruz kalmak da melatonin salgısını baskılayıp, uyku kalitesini çok ciddi anlamda bozuyor.
* Saate ekrandan değil, kol saatinden bakma alışkanlığımızı geri kazanmamız gerekiyor. Neden? Çünkü saate bakmak için telefonu elimize aldığımızda, orada sosyal medya bildirimlerini görüp, hemen sosyal medyayı açıyoruz. Buna engel olmak adına kol saati alabilirsiniz.

undefined

* Tuvalete cep telefonu ile gitme alışkanlığından vazgeçmek gerekiyor. Hem hijyenik değil, hem de orası dizi izleme yeri değil. Tuvalete cep telefonunu götürmemek gerekiyor.
* Eve gelindiği zaman, 7’den 70’e herkes cep telefonlarının bütün bildirimleri kapatabilir. Ortak alanda telefonların bir arada olması çok önemli. Neden önemli? Bugün boşanmaların önemli sebeplerinden biri sosyal medya uygulamaları.
* Ayın ya da haftanın belli günlerinde bütün sosyal medya uygulamalarınızı, hatta mümkünse, cep telefonunuzu kapatabilirsiniz.

undefined

Evde oturuyorsunuz, cep telefonunuz masada ne yapacaksınız? Eşinize, çocuğunuza gününün nasıl geçtiğini soracaksınız. Dolayısı ile bu aile içi ilişkileri artıracak. Ya da arkadaşınızla oturuyorsunuz, cep telefonları masada, elinizde değil. Onunla sohbet edeceksiniz. Beyin 3 hafta ile 6 ay arasındaki bir sürede bazı şeylere alışıyor. 21 günlük sosyal medya detoksu yapmak çok pratik olmayabilir; ama pazar günleri, cumartesi akşamdan kapatıp pazartesi sabahına kadar telefonlarınızın kapalı olmasının size ve günlük yaşantınıza çok büyük katkıları olacaktır.

undefined

Bir öğrencinin akademik başarısını etkileyen en önemli faktör, eskiden arkadaş çevresiyken, şimdi sosyal medyada geçirdiği vakit. 2-3 yaşındaki bir çocuğun teknoloji ile çok haşır neşir olması, kendi istediği çizgi filmi açıp izlemesi, o çocuğun zeki olduğunu göstermez. Bilakis, o çocuğun ilgisiz kaldığını, ihmal edildiğini gösterir ve çocukken ihmal edilen çocukların büyüdükleri zaman pek çok psikiyatrik problemle karşı karşıya kaldıklarını biliyoruz.



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Maydanoz sapının faydaları nelerdir?

Maydanozu kullanmadan önce ayıklayıp sapını atıyorsanız bu haberden sonra asla atmayacaksınız. Maydanoz sapı en az yaprakları kadar faydalı bir besindir. Peki maydanoz sapının faydaları n...

Türkiye’nin en büyük müzesi...

Dünyanın en eski medeniyetlerine ev sahipliği yapan Şanlıurfa’da 4 yıl önce açılan Arkeoloji Müzesi, eserleriyle ziyaretçileri insanlık tarihinde bir yolculuğa çıkarıyor...


Aklınıza gelmeyen pratik çözümler

Telefonu uçuş moduna alıp şarja takarsanız daha hızlı şarj olur. Kül tablasını su yerine zeytinyağıyla ıslatın. Kokuyu engelleyecektir. Dişlerinizi yemekten önce de fırçalamak daha ...

‘Giyilebilir klima’ satışa sunuldu

Küresel ısınmayla birlikte dünya genelinde artan sıcaklık ortalamaları, bilim insanlarını serinlemek için klima dışında yeni çözümler üretmeye itti...


'Kurban etini kesinlikle poşete koymayın'

Türkiye Kasaplar, Besiciler, Et ve Et Ürünleri Esnaf ve Sanatkarları Federasyonu Başkan Vekili Osman Yardımcı, kurban kesimi yapıldıktan sonra etlerin kesinlikle poşete koyulmaması gerekt...

Birçok hastalığın tedavisinde kullanılıyor

Zerdeçal, lezzetli bir baharat olarak tüketilmesine rağmen, geleneksel olarak Ayurveda ve Çin tıbbında da iltihaplı durumları, cilt hastalıklarını, yaraları, sindirim rahatsızlıklarını ve...


Ciltteki ben sayısına dikkat edin!

​Ciltte görmeye aşina olduğumuz benler ve çiller kimi zaman zararsız görünse de kontrolden çıktığı an tehlikenin de sinyalini vermeye başlıyor. Özellikle de benlerin sayısı 50’yi geçtiğin...

Şeker hastaları mutlaka tüketmeli

İncirin sağlığa faydaları çoktur. Cinsel işlev bozukluğu, kabızlık, hazımsızlık, diyabet, öksürük, bronşit ve astım tedavisinde kullanılır. İncir, hastalıktan sonra kilo almanın hızlı ve ...


Hangi meyve hangi saatte yenmeli?

​Dr. Fevzi Özgönül, yaz mevsimiyle beraber meyvelerde de çeşitlilik boy gösterdiğini belirterek, "Peki hangi meyve hangi saatlerde yenmeli hangi saatlerde yenmemeli" konusunda bilgiler ve...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Aleyna Tilki'den çarpıcı paylaşım

Şarkıcı Aleyna Tilki vahşice katledilen Emine Bulut'la ilgili paylaşımda bulundu. Eski eşi tarafından çocuğunun önünde vahşice katledilen Emine Bulut'la ilgili tepkiler sürüyor.  Şa...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Greyfurt neye iyi gelir, zayıflatır mı?

C vitamini deposu olan Greyfurt, en önemli antioksidanlardan biri olarak da bilinir. Tadı genellikle asidik ve ekşi olan greyfurtların tatlı ve şekerli ve hatta acı olanlarını bulmak da mümkün. Şimdi greyfurtun sağlık için faydalarından bazılarını birlikte öğrenelim... İşte greyfurtun faydaları...

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR