Yukarı
251710

Sosyal medya ruh sağlığını bozuyor mu?

25 Haziran 2019 09:19

Özellikle son yıllarda dijital teknolojinin ilerlemesi ile televizyondan radyoya, bilgisayardan navigasyona, alışverişten restoran seçimine kadar birçok şeyin cep telefonuna sığdırılması, hayatı çok kolaylaştırdı. Ancak bu kolaylığın bağımlılığa dönüşmesi, birey ve toplumlarda ruhsal ve bedensel sorunları da beraberinde getiriyor. Psikiyatri Uzmanı Dr. Mahir Yeşildal, sosyal medya bağımlılığı ve dijital detoks hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu.

undefined

Malumunuz insanlar sabah uyandıklarında ilk iş telefonlarına bakıyorlar. Uyumadan önce son yaptıkları şey, telefonlarına bakmak, gece su içmek için uyandıklarında cep telefonlarına bakıyorlar. Tuvalete gittiklerinde, cep telefonları ile gidiyorlar. Alışveriş merkezleri, kafeler, yolda kırmızı ışıkta, trafikte bekleyenler, sürücüler, yolda yürüyenler… Herkes hafif kambur halde önündeki ekrana bakarak yürüyor. Burada nasıl bir komplikasyondan söz ediyoruz? İki tip insan modeli, bu dönüşüm ile birlikte çok fazla arttı.

undefined

İsmi ‘sosyal medya’ olan uygulamalar, asosyal insan yetiştirmeye başladı.Kişinin aslında hiç arkadaşı, dostu yok. Birlikte dışarıda yemek yediği, beraber maça gittiği, konsere gittiği kimse yok. Ama sosyal medyada ‘arkadaşları var’. Bu bir asosyalleşmeye neden oluyor.

undefined

Geriye doğru bir evrimleşme sürecini başlatabiliriz. Çünkü insan ilişkisi, özellikle ayna nöronlar üzerinden gelişen ve gerçekleşen bir şeydir. İnsan evriminin temelinde de bu vardır. Bu böyle devam ederse, biz ayna nöronlarımızı kaybedip, geriye doğru bir evrimleşme sürecini başlatacağız gibi geliyor.

undefined

Bir diğer insan tipi de narsist insan tipi. Ne yapıyor bu kişiler? Bir defa aynı yerde 10-20 tane fotoğraf çekip, onlar içerisindeki en güzel fotoğrafı paylaşıyor. Akşamı bir kahvaltı ile geçiştirmiş olabilir; ama güzel bir yemek yiyorsa, onu mutlaka çekip sosyal medyada arkadaşlarıyla paylaşıyor. Normalde aslında evden çıkmıyor, herhangi bir yere gitmiyor; ama diyelim ki rast gele boğazdan geçerken bir selfie paylaşıyor. Böylece sürekli bir beğenilme, like’lanma sayısını artırmaya çalışıyor ve hatta ilker narsisizmi besleyen bir tablo; dolayısı ilenarsist ve yapayalnız insanlar ortaya çıkıyor.

undefined

Bir de bunları takip eden bir üçüncü grup var. Onlar da ‘Bu arkadaşlar ne güzel yerlere gidiyorlar, ne güzel yemekler yiyorlar, ne güzel kız arkadaşları-erkek arkadaşları var. Bak benim hiçbir şeyim yok’ deyip depresyona giren kişiler. Sosyal medya ve dijital teknolojilerden uzak durmayı becerebilmemiz gerekiyor. Çünkü buradaki her bildirimle birlikte beyinde bir dopamin salgılanması ortaya çıkıyor.

undefined

Dopamin, bizim beynimizin temel nörotransmitterlerinden biri. Ama uygun şekilde salgılanmasını sağlayamazsak, bağımlılıklardan davranış sorunlarına kadar pek çok problemi beraberinde getirebiliyor. Kişi bir fotoğraf paylaşıyor, aldığı her like ile bununla ilgili bildirimler de açıksa, o dopamin salgısını küçük küçük beslemiş oluyor. Bu, bir yerden sonra haz eşiğini düşürüyor ve tıpkı alkol ya da uyuşturucu madde bağımlılığında olduğu gibi, bir bağımlılık döngüsü ortaya çıkıyor. Bu döngüyü, bir yerden kırmamız gerekiyor. Sosyal medya, alkol ya da uyuşturucu maddeler gibi bir bağımlılık nesnesi değildir; ancak bu potansiyeli içinde barındırmaktadır. Dolayısı ile düzgün kullanmamız gerekiyor.

undefined

Doğru kullanım nasıl olmalı?

* Herkes çalar saat alsın ve çalar saatlerini kurup, onunla uyanmayı öğrensinler. Çalar saatle uyanmayı öğrenmemiz ve bizim birkaç adım geriye gitmemiz gerekiyor.
* Kişi çok acil bir iş yapmıyorsa, o durumlar haricinde cep telefonu mutlaka yatak odasının dışında olmalı. Çünkü uyumadan önce mavi ışığa maruz kalmak da melatonin salgısını baskılayıp, uyku kalitesini çok ciddi anlamda bozuyor.
* Saate ekrandan değil, kol saatinden bakma alışkanlığımızı geri kazanmamız gerekiyor. Neden? Çünkü saate bakmak için telefonu elimize aldığımızda, orada sosyal medya bildirimlerini görüp, hemen sosyal medyayı açıyoruz. Buna engel olmak adına kol saati alabilirsiniz.

undefined

* Tuvalete cep telefonu ile gitme alışkanlığından vazgeçmek gerekiyor. Hem hijyenik değil, hem de orası dizi izleme yeri değil. Tuvalete cep telefonunu götürmemek gerekiyor.
* Eve gelindiği zaman, 7’den 70’e herkes cep telefonlarının bütün bildirimleri kapatabilir. Ortak alanda telefonların bir arada olması çok önemli. Neden önemli? Bugün boşanmaların önemli sebeplerinden biri sosyal medya uygulamaları.
* Ayın ya da haftanın belli günlerinde bütün sosyal medya uygulamalarınızı, hatta mümkünse, cep telefonunuzu kapatabilirsiniz.

undefined

Evde oturuyorsunuz, cep telefonunuz masada ne yapacaksınız? Eşinize, çocuğunuza gününün nasıl geçtiğini soracaksınız. Dolayısı ile bu aile içi ilişkileri artıracak. Ya da arkadaşınızla oturuyorsunuz, cep telefonları masada, elinizde değil. Onunla sohbet edeceksiniz. Beyin 3 hafta ile 6 ay arasındaki bir sürede bazı şeylere alışıyor. 21 günlük sosyal medya detoksu yapmak çok pratik olmayabilir; ama pazar günleri, cumartesi akşamdan kapatıp pazartesi sabahına kadar telefonlarınızın kapalı olmasının size ve günlük yaşantınıza çok büyük katkıları olacaktır.

undefined

Bir öğrencinin akademik başarısını etkileyen en önemli faktör, eskiden arkadaş çevresiyken, şimdi sosyal medyada geçirdiği vakit. 2-3 yaşındaki bir çocuğun teknoloji ile çok haşır neşir olması, kendi istediği çizgi filmi açıp izlemesi, o çocuğun zeki olduğunu göstermez. Bilakis, o çocuğun ilgisiz kaldığını, ihmal edildiğini gösterir ve çocukken ihmal edilen çocukların büyüdükleri zaman pek çok psikiyatrik problemle karşı karşıya kaldıklarını biliyoruz.



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Uyanık kargaların balık avı

Tokat’ta Yeşilırmak’taki suyu tutan bendin indirilmesiyle açığa çıkan balıklar uyanık kargalar tarafından tek tek avlandı. Tokat’ta Kanal Tokat Projesi kapsamında yükseltilen Yeşilırmak’t...

Topuk dikenine davetiye çıkarmayın

Ortopedi profesörü Uğur Öziç, topuk ağrılarının başlıca nedenlerinden birinin “topuk dikeni” olduğunu söyledi. Özellikle sert tabanlı ve topuklu ayakkabı kullananların risk grubuna girdiğ...


İskender Kebap'ın suçu ne?

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın taklit, tağşiş listesine giren korsan İskender Kebapçı; markanın asıl sahibini sıkıntıya soktu. Gıda sektöründe vatandaşı kandıran firmaların ifşa edilmesini ...

Kar yolda bıraktı

Karabük-Bartın karayolunda etkili olan kar yağışı nedeniyle bazı tırlar yolda kaldı. Karabük'ün Safranbolu ilçesinde sabah saatlerinde başlayan kar yağışı etkisini sürdürüyor. Karabük-Bar...


TEGV’de 25. yıl coşkusu

Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı (TEGV) Van Feyyaz Tokar Eğitim Parkında TEGV’in kuruluşunun 25. yıl kutlamaları kapsamında birbirinden eğlenceli etkinlikler düzenlendi.

Kadının Fendi hırsızı yendi

Çekmeköy'de emekli bir vatandaşın 16 bin lirasını çalan hırsızlara genç kız dur dedi. Genç kız hırsızı etkisiz hale getirip parayı alırken, hırsız korkarak olay yerinden kaçtı. Sancaktepe...


Kangal köpekli basın açıklaması

Sivas’ın Kangal İlçesinde Kangal Köpeği Yetiştiricileri köpekleri ile düzenledikleri basın açıklamasında, Valilik tarafından şehir merkezinde kurulacak üretim merkezinden duydukları rahat...

Karabük’te etkili kar yağışı

Karadeniz üzerinden gelen soğuk ve yağışlı havanın etkisi altına giren Karabük’te sabah saatlerinde başlayan kar yağışı hayatı olumsuz etkiledi.


Giresun'da "Ramanov" koyunları çoğalıyor

Giresun’da başlatılan ‘Ramanov Koyunu’ projesi kapsamında yurt dışından getirilen koyun ırkı bölgeye uyum sağladı. 2020 yılı Ocak ayı itibariyle 138 baş Romanov kuzu dünyaya geldi.

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Beyza Şekerci’den eşine iltifat

​Eşi Beyza Şekerci'nin doğum gününde romantik bir paylaşım yapan Engin Hepileri eşinden iltifatlar aldı. Arnavutköy'de oğlu Can yürüyüş yapan çift, balıkçıların arasından geçmekte zorland...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Bu faydasını kimse bilmiyor!

Soya fasulyesi Doğu Asya'ya özgü bir baklagil türüdür. Asya yemeklerinin önemli bir parçasıdır ve binlerce yıldır tüketilmektedir. Bugün, çoğunlukla Asya ve Güney ve Kuzey Amerika'da yetiştirilmektedir. Soya unu, soya proteini, tofu, soya sütü, soya sosu ve soya yağı gibi çeşitli soya ürünleri mevcuttur. Peki, soya fasülyesinin faydaları nelerdir? Soya fasülyesi neye iyi geliyor? Merak edilen tüm detaylar haberimizde...

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR